თემურ ბასილია - ქართული ეროვნული ვალუტის - ლარის შემოღების და რუსული რუბლის სუროგატის - კუპონის ჩანაცვლების პროცესში ჩართული იყო ყველა სამთავრობო დაწესებულება, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები და მედია
„1995 წლამდე ქვეყანაში მიმოქცევაში ერთდროულად იყო ქართული კუპონი, რუსული რუბლი და აშშ დოლარი. კუპონით მხოლოდ პურის ყიდვა და კომუნალური გადასახადების გადახდა შეიძლებოდა, რუსული რუბლი საანგარიშსწორებო და გადახდის საშუალებას წარმოადგენდა, ხოლო აშშ დოლარი ძვირადღირებული საგნების ყიდვა-გაყიდვისთვის გამოიყენებოდა. ის ასევე იყო დაგროვების საშუალება,“ - აცხადებს ეკონომისტი თემურ ბასილაია, რომელიც 1993-1995 წლებში საქართველოს ვიცე-პრემიერის თანამდებობას იკავებდა და ხელმძღვანელობდა ფულის რეფორმების სამთავრობო კომისიას.
მისი ინფორმაციით, ქართული ეროვნული ვალუტის - ლარის შემოღებისა და რუსული რუბლის სუროგატის - კუპონის ჩანაცვლების პროცესში აქტიურად იყო ჩართული ყველა სამთავრობო დაწესებულება, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები და მედია. ამ პროცესში უმნიშვნელოვანესი იყო საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მონაწილეობა, რომელიც ტექნიკურ დახმარებას ახორციელებდა.
ბასილიას შეფასებით, ფულის რეფორმა საქართველოში მართლაც უნიკალური იყო თავისი ფორმითაც და შინაარსითაც. საზოგადოებამ ლარი ძალიან კარგად მიიღო და არანაირი პრობლემა ამ საკითხთან მიმართებით არ ყოფილა. „ფულის რეფორმის შედეგად, 1995 წლის 25 სექტემბრიდან 2 ოქტომბრამდე, მოსახლეობამ ლარზე გადაცვალა 18 ტრილიონი კუპონი, 26 მილიონი დოლარი 73 მილიარდი რუსული რუბლი. ეს გაცილებით მეტი იყო ვიდრე საერთაშორისო სავალუტო ფონდის დახმარება,“ - იხსენებს თემურ ბასილია.
როგორც ყოფილი ვიცე-პრემიერი აღნიშნავს, რომ საზოგადოების მსგავსი დამოკიდებულება ნდობაზე დაფუძნებული გადაწყვეტილება იყო. ლარის შემოღების წინა პერიოდში შექმნილი ძლიერი ეკონომიკური საფუძვლების წყალობით, ლარი მართლაც ერთ-ერთ ყველაზე სტაბილურ ვალუტად იქცა რეგიონში, მათ შორის რუსულ რუბლზე გაცილებით სტაბილურადაც.
„ეროვნული ვალუტა ქვეყნის სუვერენიტეტის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია, მის გარეშე შეუძლებელია ქვეყანა ფუნქციონირებდეს. ლარის შემოღებით ხალხმა ირწმუნა, რომ ჩვენ ქართველებსაც შეგვიძლია სერიოზული საქმეების კეთება. ამ ფაქტს ხელი შეუწყო იმ გარემოებამაც, რომ რუსების მიერ ოკუპირებულ სამხრეთ ოსეთსა და აფხაზეთში ლარი იყო მიმოქცევაში,“- განაცხადა მან.
სხვა სიახლეები
ბალანსში ექსპორტად აღრიცხული მოცულობის 30.4% აზერბაიჯანთან ტექნიკურ გაცვლას წარმოადგენდა, დანარჩენი 69.6%-ის ექსპორტი თურქეთში განხორციელდა, რომლის ნახევარი ესკოს ბარტერს წარმოადგენდა | Galt & Taggart
05.10.2026.19:00
Galt & Taggart-ი განახლებულ პუბლიკაციას ,,ელექტროენერგიის ბაზარი საქართველოში - აგვისტო 2026” - ს აქვყენებს. პუბლიკაციაში მიმოხილულია სექტორში არსებული ძირითადი ტენდენციები და სამომავლო პერპექტივები.
,,საექსპორტო სეზონი დასრულდა და აგვისტოდან დაიწყო იმპორტ-დამოკიდებული პერიოდი - 2026 წლის აგვისტოში ელექტროენერგიის მოხმარება შემცირდა, ძირითადად შედარებით გრილი ზაფხულის ფონზე. აღრიცხულ კლებაზე მიკრო სიმძლავრის სადგურების გამომუშავებამაც იმოქმედა, რომელიც სტატისტიკაში მოხმარებას აკლდება. ჩვენი შეფასებით, ამ გამომუშავების გათვალისწინებით, 2026 წლის აგვისტოში ელექტროენერგიის მოხმარება წლიურად 1.7%-ით შემცირდებოდა, ოფიციალურად აღრიცხული 3.6%-ის ნაცვლად. 2026 წლის აგვისტოში თბოსადგურების წილმა ჯამურ მიწოდებაში 23.8% შეადგინა, ხოლო მათი გამომუშავება წლიურად 0.2%-ით შემცირდა. თბოსადგურების ჩართვა საჭირო გახდა მოხმარებასა და განახლებად გენერაციას შორის სხვაობის შესავსებად, „იმერეთის“ ხაზის გადატვირთვის რისკის შესამცირებლად და სისტემისთვის აუცილებელი რეზერვების უზრუნველსაყოფად. 2026 წლის 8 თვის შეჯამება: საექსპორტო სეზონმა გამოკვეთა საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირების საჭიროება. 2026 წლის საექსპორტო სეზონი მაისი-ივლისით შემოიფარგლა. თურქეთში ელექტროენერგიის დაბალმა ფასებმა და სუსტმა მოთხოვნამ გამოიწვია საქართველოდან ექსპორტის რაოდენობის და შესაბამისად საექსპორტო შემოსავლების შემცირება (-53.8% წ/წ, 10.7 მლნ აშშ დოლარი). ამასთან, საქართველოში საჭირო გახდა ჭარბი ჰიდროგენერაციის ტექნიკური შეზღუდვა (ჩვენი შეფასებით, დაახლოებით 0.5 ტვტ.სთ, რაც 8 თვის ჯამური განახლებადი გენერაციის 6.1%-ია). ზაფხულის შედეგები საინვესტიციო კლიმატის სისტემის საჭიროებებზე მორგების აუცილებლობას აჩვენებს. ჩვენი აზრით, ახალი პროექტების მხარდაჭერისას, მეტი მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს გამომუშავების სეზონურობასა და სისტემის საიმედოობაში მათ წვლილს, რაც CFD-ის პირობებსა და ტარიფებშიც უნდა აისახოს”, - აღნიშნულია ანგარიშში.