ვფიქრობთ, რომ წელს საერთაშორისო რეზერვების დონით 7 მილიარდს მივაღწევთ, - ამის შესახებ რადიო „სივრცის“ ეთერში გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას Galt & Taggart-ის მთავარმა ეკონომისტმა ლაშა ქავთარაძემ განაცხადა. 

მისი თქმით, რეზერვები მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია, რომელიც საგარეო ფაქტორებით გამოწვეული უარყოფითი გავლენების შერბილებას უზრუნველყოფს, როგორც შოკების, ისე ბაზრის სენტიმენტების შემთხვევაში.

„2024 წლის სექტემბრიდან ეროვნული ბანკი ჩაერია სავალუტო ბაზარზე და რეზერვების დახარჯვა მოუხდა იმისათვის, რომ გაცვლითი კურსი სტაბილური დონე შეენარჩუნებინა. ეს ძირითადად განპირობებული იყო იმით, რომ ფუნდამენტური ფაქტორები კარგად გამოიყურებოდა იმ პერიოდში და უარყოფითი განწყობებიდან გამომდინარე ძირითადად ზეწოლა გაცვლით კურსზე მოდიოდა.

ის, რომ სებ-ი ჩაერია, გამართლებულია და, ზოგადად, ამის რეკომენდაციას საერთაშორისო ორგანიზაციებიც გასცემენ - თუ გაცვლით კურსზე ერთჯერადი შეტევებია, რეზერვების არ გამოყენებამ შესაძლოა დომინოს ეფექტი გამოიწვიოს და მთლიანობაში გააუარესოს მაკროეკონომიკური გარემო.

საქართველოსთვის გაცვლითი კურსი არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც მყისიერად ახდენს გავლენას ფასების დონეზე, შესაბამისად საინვესტიციო და სამომხმარებლო განწყობებზე და მთლიანობაში ეკონომიკურ აქტივობაზე. შესაბამისად, როდესაც ხდება გაცვლითი კურსის შეფასება, როგორი არის მისი გადახრა წონასწორული დონიდან და საიდან არის გამოწვეული ეს გადახრა - ფუნდამენტური ფაქტორებიდან თუ სხვადასხვა განწყობებიდან - მნიშვნელოვანია, რომ სწორი პოლიტიკა იყოს გატარებული. 2024 წელი დასრულდა იმით, რომ რეზერვები მნიშვნელოვნად იყო შემცირებული - $4.4 მილიარამდე. ხოლო 2025 წელს კი ისტორიაში პირველად, სებ-მა სავალუტო ბაზარზე მნიშვნელოვანი შესყიდვები განახორციელა და მნიშვნელოვნად გაზარდა რეზერვების დონე $4.4 მილიარდიდან $6.2 მილიარდამდე“, - აღნიშნა ლაშა ქავთარაძემ.

Galt & Taggart-ის მთავარი ეკონომისტის თქმით, არსებული გლობალური განწყობები წელსაც გაგრძელდება, რაც სებ-ის მხრიდან რეზერვების გაზრდას შეუწყობს ხელს.

„საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანიები მნიშვნელოვნად უყურებენ, რამდენი არის ქვეყანაში რეზერვების დონე, არის თუ არა ის ადეკვატურ დონეზე. სარეიტინგო კომპანიები როცა ქვეყნის აუთლუქს ან რეიტინგს აფასებენ - მოხდება თუ არა რეიტინგის გადახედვა - რეზერვების დონეს სხვა ინდიკატორებთან ერთად ერთ-ერთი წონადი ინდიკატორია. ამიტომ, თუ რეზერვების დონე ადეკვატურ ნიშნულზე ნარჩუნდება გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ეს უკვე ზრდის იმის ალბათობას, რომ საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანიებმა მოახდინონ იმ რეიტინგის გადახედვა, რომელიც, მაგალითად, ქვეყანას აქვს მინიჭებული.

ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი, იმიტომ რომ როდესაც რეიტინგი გაუმჯობესდება, შემდგომ ის მთლიანობაში პოზიტიურად აისახება ქვეყანაზე - ფინანსურ რესურსებზე ხელმისაწვდომობა იაფდება, ხოლო შემდგომ გადაითარგმნება იმაში, რომ მეტი საინვესტიციო აქტივობა იქნება. მეტი საინვესტიციო აქტივობა კი ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდაზე და ასევე მის პოტენციურ ზრდაზე მიუთითებს.

საინტერესოა, როგორ მოხერხდა რეზერვების შევსება 2025 წელს. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ის, რომ სავალუტო შემოდინებები იყო სტაბილურად მზარდი. ეს ერთი მნიშვნელოვანია, მაგრამ ჩვენ გვახსოვს ასევე წინა პერიოდები, სადაც ფუნდამენტური ფაქტორები, ანუ სავალუტო შემოდინებები, მაღალი იყო, მაგრამ გაცვლითი კურსი უფასურდებოდა.

სავალუტო შემოდინებების მზარდ დონეს დაემთხვა ის, რომ დოლარი გლობალურად გაუფასურდა და ფაქტობრივად განწყობები იქითკენ გადაეწყო, როგორც ჩვენს ქვეყანაში, ასევე მსოფლიოში, რომ დოლარი გლობალურად დასუსტებული დარჩებოდა დიდხანს. და ის, რომ საქართველოში სავალუტო შემოდინებები მზარდი იყო, ამან გამყარების მიმართულებით გავლენა მოახდინა გაცვლით კურსზე და ფაქტობრივად ხელი შეუწყო იმას, რომ სებ-ს აქტიურად დაეწყო შესყიდვები მარტიდან და წლის ბოლოს შეევსო რეზერვები $6.2 მილიარდის ფარგლებში.

ვფიქრობთ, რომ ეს განწყობები წელსაც იქნება შენარჩუნებული გლობალურად, რომ დოლარი სუსტი დარჩება - ეს არის ტრამპის როგორც შიდა, ისე გარე პოლიტიკიდან გამომდინარე.

ვფიქრობთ, რომ რეზერვების გაზრდა წელსაც გაგრძელდება და ჩვენი განახლებული საბაზისო პროგნოზით მთლიანი რეზერვების დონე $7 მილიარდს მიაღწევს“, - განაცხადა ლაშა ქავთარაძემ.