მთავარიბიზნესიეკონომიკათეგეტა ბიზნესისთვის
ტურიზმიფინანსებიჯანდაცვასპორტი
ტექნოლოგიებიმსოფლიოპოლიტიკაგანათლება
სტარტაპებიWEEKENDბიზნეს მრჩეველისაზოგადოება
კიბერუსაფრთხოებამოსაზრებაფინანსებიპოდკასტები
ეკონომიკური ფორუმიInsider სიუჟეტიBusiness Insider Georgia X TVInsder პოდკასტი
BIG Footballყველა ვიდეოყველა სიახლე
ბიზნეს მედია - Bank of Georgia
flag
AMD 7159.9
-0.0141
flag
AZN 1.5447
-0.0006
flag
CNY 38.896
0.002
flag
EUR 3.0206
0.0047
flag
GBP 3.5308
0.0106
flag
KZT 55.41
0.0009
flag
TRY 0.0553
-0.0001
flag
USD 2.6259
-0.0007
news banner

ხელოვნური ინტელექტი და რეკრუტინგი - რა უნდა გაითვალისწინოს ბიზნესმა?

news image
mbc image

ხელოვნური ინტელექტის სამართლებრივი კუთხით გამოყენება თანამედროვე სამყაროში სულ უფრო აქტუალური ხდება. 2025 წელს ალბანეთში ხელოვნური ინტელექტი მინისტრად დანიშნა. ფაქტობრივად, ის არის ვირტუალური მინისტრი, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის საშუალებითაა შექმნილი და ყველა საჯარო შესყიდვაზე იქნება პასუხისმგებელი. ხელოვნური ინტელექტის მსგავსი სახით გამოყენება ცხადყოფს, რამდენად აქტუალურია მისი რეგულირების საკითხი. შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების საკითხსა და შესაბამის რისკებზე საუბრობს იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის იურისტი მარიამ ბაღდავაძე.

ხელოვნური ინტელექტის დანერგვა ბიზნეს-საქმიანობაში თანამედროვე ინდუსტრიის ერთ-ერთი მონაპოვარია. მიუხედავად რიგი ბენეფიტებისა, მისი თუნდაც შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებში გამოყენების სამართლებრივი რეგულირება საქართველოში ჯერ კიდევ არაა სრულყოფილად მოწესრიგებული.

საქართველოში დღეს-დღეობით აქტიურად გამოიყენება ხელოვნური ინტელექტის საფუძველზე შექმნილი დასაქმების ისეთი პლატფორმები, როგორიცაა: Helio, „LinkedIn“-ის რეკომენდაციური ალგორითმები და საერთაშორისო სტანდარტებზე დაფუძნებული შეფასების პროგრამები. ამგვარი პლატფორმები საშუალებას აძლევს დამსაქმებლებს, სწრაფად შეარჩიონ კანდიდატები, ხოლო თანამშრომლებს – იპოვონ მათ საჭიროებებზე მორგებული ვაკანსიები. თუმცა, სწორედ ამ ეტაპზე ჩნდება რიგი სამართლებრივი გამოწვევები, რომელთა უგულებელყოფამ შესაძლოა გამოიწვიოს დისკრიმინაციული პრაქტიკის დამკვიდრება.

ევროკავშირის სასამართლო პრაქტიკაში უკვე არაერთი შემთხვევა ფიქსირდება, სადაც ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისა და ალგორითმზე დაფუძნებული გადაწყვეტილების შედეგად შრომით ურთიერთობებში დაირღვა თანასწორობის პრინციპი. მაგალითად, გერმანიის ფედერალური შრომითი სასამართლოს (Bundesarbeitsgericht) ერთ-ერთ საქმეში დადგინდა, რომ სამუშაოს კანდიდატთა შეფასების სისტემა, რომელიც ავტომატურად ანიჭებდა დაბალ ქულას ასაკოვან კანდიდატებს, არღვევდა ასაკობრივი დისკრიმინაციის აკრძალვას. ანალოგიურად, ნიდერლანდებში სასამართლომ შეაფასა Deliveroo-ს ალგორითმული სისტემის გამოყენება კურიერების კონტროლისა და შეფასებისას და დაასკვნა, რომ ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების პირობებში შრომითი ურთიერთობები უნდა დაექვემდებაროს კლასიკურ შრომით სამართლის სტანდარტებს და არა მხოლოდ ზოგად სამოქალაქო-სამართლებრივ რეგულაციას.

ზემოთ განხილულმა მაგალითებმა ცხადყო, რომ ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას თან ახლავს:

• მიკერძოების მაღალი რისკი – ხელოვნური ინტელექტი გადაწყვეტილების მისაღებად ხშირად იყენებს ბაზაში დაგროვებულ მონაცემებს, როგორც სასწავლ მასალას, სადაც შესაძლოა ბუნებრივად იყოს გამოკვეთილი დისკრიმინაციული ტენდენციები. შედეგად, ახალი გადაწყვეტილებებიც იმეორებს ამ მოცემულობას. მაგალითად, სქესის ნიშნით დისკრიმინაციის შემთხვევა დადგინდა გახმაურებულ Amazon-ის ქეისში შიდა რეკრუტინგისათვის გამოყენებული ალგორითმის მიერ, რომელმაც უპირატესობა წარსულ მონაცემებზე დაყრდნობით მამაკაც კანდიდატებს მიანიჭა.

• გამჭვირვალობის პრობლემა – ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისას იქმნება „შავი ყუთის“ ეფექტი, როდესაც დასაქმებული ან კანდიდატი ვერ იგებს, რა კრიტერიუმებით მიიღო ალგორითმმა კონკრეტული გადაწყვეტილება. სწორედ ამიტომ, ევროკავშირის ზოგიერთ ქვეყანაში დამსაქმებლებს ევალებათ, განმარტონ, თუ როგორ ფუნქციონირებს ავტომატური გადაწყვეტილების სისტემა (GDPR-ის 22-ე მუხლი).

• შრომითი უფლებების დარღვევის რისკი – თუ ალგორითმი ავტომატურად აკონტროლებს თანამშრომელთა მუშაობას (მაგალითად, ე.წ. თრექინგ-სისტემებით ან ავტომატური შეფასებით), ჩნდება შრომითი უფლებების დარღვევის მაღალი რისკი. აღნიშნული საკითხი განხილულ იქნა იტალიაში, სადაც სასამართლომ აკრძალა Uber-ის ალგორითმის გარკვეული ფორმით გამოყენება, ვინაიდან იგი უსამართლოდ აჯარიმებდა მძღოლებს დისტანციური მონიტორინგის ფარგლებში და არღვევდა მათ შრომით უფლებებს.

ამ ეტაპზე საქართველოში ხელოვნური ინტელექტის სამუშაო პროცესში თანამშრომელთა მონიტორინგისათვის გამოყენება შედარებით იშვიათია, თუმცა რეკრუიტინგის პროცესში აშკარად იკვეთება მისი აქტიური მოხმარება. ამდენად, შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობების კონტექსტში აუცილებელია:

  • დამსაქმებლებმა უზრუნველყონ ალგორითმული გადაწყვეტილებების გამჭვირვალობა;
  • შემუშავდეს მექანიზმები, რომლებითაც დასაქმებულს ექნება შესაძლებლობა გაასაჩივროს ალგორითმის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება;
  • დამსაქმებელმა შეიმუშავოს ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების ინსტრუქცია და რისკის მართვაზე დაფუძნებული პირობები, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს გამოყენებული პროგრამა.

ამგვარად, ბიზნეს სუბიექტებს ექნებათ საშუალება, ეფექტურად უპასუხოს თანამედროვე ტექნოლოგიური განვითარების გამოწვევებს და მართონ შრომით ურთიერთობებში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებასთან დაკავშირებული რისკები.

news banner
ნინო ჭანტურია ავტორი
LIVE
news banner

დღის ტოპ 10 სიახლე











სხვა სიახლეები

ბიზნეს მრჩეველი
image ცვლილებები შრომითი მიგრაციის კანონმდებლობაში

17.07.2026.16:43

2026 წლის 9 ივლისს მნიშვნელოვანი ცვლილებები შევიდა შრომით იმიგრანტსა და თვითდასაქმებულ უცხოელზე შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესში. ცვლილებების შესახებ დეტალურად საუბრობს იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.

შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესში შესული ცვლილებები არსებითად შეეხება რამდენიმე მიმართულებას. უპირველეს ყოვლისა, დადგენილება აღარ ითვალისწინებს ადგილობრივი დამსაქმებლის მიერ ვაკანსიის წინასწარ გამოცხადების ვალდებულებას. სანაცვლოდ, თუკი ადგილობრივი დამსაქმებელი გეგმავს კალენდარული წლის განმავლობაში დაასაქმოს უცხო ქვეყნის 5 მოქალაქეზე მეტი ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეების რაოდენობა აღემატება მასთან დასაქმებული პირების საერთო რაოდენობის 5 პროცენტს, იგი ვალდებულია, განაცხადის გაკეთებამდე არანაკლებ 10 სამუშაო დღით ადრე სააგენტოს შეუთანხმოს წლიური კვოტა პორტალის მეშვეობით.

კვოტის მოპოვებისათვის აუცილებელია შემოსავლების სამსახურის მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება, რომ დამსაქმებლის წლიური ბრუნვა შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვების მსურველ თითოეულ უცხოელზე 50 000 ლარზე ნაკლები არ არის. თუ ადგილობრივი დამსაქმებელი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად, მან ზემოხსენებული ცნობის ნაცვლად უნდა წარადგინოს კომპეტენტური ორგანოს/პირის მიერ გაცემული სათანადო ცნობა, რომლითაც დასტურდება, რომ იგი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად და ცნობის გაცემის წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში მისი ბრუნვა შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვების მსურველ თითოეულ უცხოელზე არ არის 50 000 ლარზე ნაკლები. აღნიშნული დოკუმენტის წარდგენის ვალდებულება არ ვრცელდება მაშინ, როდესაც დამსაქმებელს არ ჰყავს დასაქმებული 3 უცხოელზე მეტი და მისი დაფუძნებიდან/რეგისტრაციიდან გასულია არაუმეტეს 3 თვე.

შედეგად, სააგენტო დამსაქმებელს განუსაზღვრავს წლიურ კვოტას, რომლის ფარგლებშიც მას ექნება უფლება, კალენდარული წლის განმავლობაში წარადგინოს განაცხადები მასთან დასაქმების მსურველ უცხოელებზე შრომითი საქმიანობის უფლების მოთხოვნის მიზნით. კვოტა შესაძლებელია გაიზარდოს საჭიროების შემთხვევაში, დასაბუთებული მოთხოვნის წარდგენისას.

საყურადღებოა, რომ თუ ადგილობრივი დამსაქმებელი კალენდარული წლის განმავლობაში მის მიმართ განსაზღვრულ კვოტას სრულად არ აითვისებს, სააგენტო უფლებამოსილია, ამ დამსაქმებელთან მიმართებით მომდევნო წლის კვოტის განსაზღვრისას შეამციროს კვოტა.

ცვლილების შედეგად დაზუსტდა, რომ შრომითი საქმიანობის უფლების მოსაპოვებლად იმიგრანტის პასპორტის მოქმედების ვადა არ უნდა იყოს 6 თვეზე ნაკლები. ამასთან, შრომითი საქმიანობის უფლების ხელახალი მოპოვების/შეტყობინების ვალდებულება დამსაქმებელზე არ ვრცელდება მაშინ, როდესაც ხელშეკრულებაში განხორციელებული ცვლილებები შეეხება მხოლოდ დასაქმებული შრომითი იმიგრანტის მიერ დაკავებული პოზიციის დონეს, ხელფასს ან სამუშაო განრიგს.

დადგენილებაში გათვალისწინებულ იქნა ის შემთხვევებიც, რომლებზეც არ ვრცელდება საქმიანობის უფლების მოპოვების ვალდებულება. მათ შორისაა მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობა/მომსახურება. დადგენილების თანახმად, მისი ვადა არ უნდა აღემატებოდეს შრომითი იმიგრანტის მიერ ქვეყანაში მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის დაწყების დღიდან კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამურად 4 თვეს, არაუმეტეს შრომითი იმიგრანტის ქვეყანაში კანონიერად ყოფნის პერიოდისა.

ამასთან, შრომითი იმიგრანტის მიერ მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის განხორციელების დაწყებამდე განისაზღვრა ადგილობრივი დამსაქმებლის/მომსახურების ორგანიზატორის ვალდებულება, დაარეგისტრიროს შრომითი იმიგრანტი სპეციალურ ელექტრონულ სისტემაში შემდეგ მისამართზე: www.labourmigration.moh.gov.ge და წარადგინოს შემდეგი ინფორმაცია ადგილობრივი დამსაქმებლის/მომსახურების ორგანიზატორის, ინფორმაციის წარდგენაზე პასუხისმგებელი პირის, მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის განმახორციელებელი შრომითი იმიგრანტის შესახებ.

და ბოლოს, დადგენილება განსაზღვრავს შემთხვევებს, როდესაც შრომითი იმიგრანტის მიერ განხორციელებული საქმიანობა არ ჩაითვლება მოკლევადიან პროფესიულ საქმიანობად. მაგალითად, თუ იმიგრანტი არ არის სათანადო წესით რეგისტრირებული პორტალზე, საქართველოში იმყოფება კანონიერი საფუძვლის გარეშე ან ახორციელებს დადგენილებით განსაზღვრულ 0-კვოტიან საქმიანობას.

საქართველოს ეკონომიკური ფორუმი

Powered by Business Insider Georgia

ვრცლად
economic forum

სიახლეების გამოწერა