„ბი ვი ქონსალთინგი“ კონკურენციის სააგენტოს 2025 წლის ანგარიშზე
საქართველოს კონკურენციის სააგენტოს ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა 2025 წლის საქმიანობის ანგარიში, რომელიც ასახავს განხორციელებული მოკვლევების, მონიტორინგის, კონცენტრაციის თაობაზე შეტყობინებებისა და სხვა სტატისტიკას. სააგენტოს საქმიანობის შესახებ საუბრობს ბი ვი ქონსალთინგის მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.
ანგარიშის თანახმად, 2025 წლის განმავლობაში სააგენტომ ჩაატარა 6 მოკვლევა კონკურენციის კანონმდებლობის სავარაუდო დარღვევის ფაქტებზე, მათ შორის:
• დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენება - 4;
• შეთანხმებული ქმედება - 1;
• არაკეთილსინდისიერი კონკურენცია -1.
მიმდინარე მოკვლევებს შორის აღსანიშნავია სამშენებლო ზედამხედველობის მიმართულებით ტენდერებში მონაწილე კომპანიების მიმართ დაწყებული მოკვლევა კონკურენციის შემზღუდველი შეთანხმების შესახებ. დასრულებული მოკვლევების ფარგლებში (მათ შორის, ფარმაცევტული ბაზრის საქმე II, ავტო-იმპორტიორთა საქმე და ა.შ.) სააგენტომ ეკონომიკურ აგენტებს დააკისრა ჯარიმები ჯამური 1 407 633,01 ლარის ოდენობით.
კონცენტრაციების თვალსაზრისით 2025 წელს სააგენტომ განხილული 18 შეტყობინებიდან ყველა მათგანზე გასცა თანხმობა, ერთ შემთხვევაში - ქცევითი ხასიათის ვალდებულებების შესრულების პირობით (ინტელექტუალური საკუთრების უფლების შელახვის თავიდან აცილების მიზნით). ამასთან, ყოველწლიურად იზრდება სააგენტოს გვერდის ავლით განხორციელებული კონცენტრაციების რიცხვი. სააგენტომ გამოავლინა მსგავსი 14 შემთხვევა, რის შედეგადაც ეკონომიკურ აგენტებს დაეკისრათ 204 414.93 ლარის ოდენობით ჯარიმა. აღსანიშნავია, რომ კონცენტრაციები ძირითადად განხორციელდა სწრაფი მოხმარების სამომხმარებლო პროდუქტების (FMCG) და სამშენებლო სექტორში.
ბაზრის მონიტორინგის ფარგლებში სააგენტომ აგრეთვე მოიკვლია FMCG სექტორი და დაადგინა, რომ 2025 წელს ბაზრის საცალო დონე დაბალ-კონცენტრირებულია და არ ფიქსირდება დომინანტური მდგომარეობის მქონე კომპანია. მიუხედავად ამისა, სექტორის დინამიური განვითარების ფონზე არსებობს გარკვეული დისპროპორცია ძალთა ბალანსებს შორის, როდესაც საცალო სექტორს გააჩნია შესაძლებლობა, მიმწოდებლებს უკარნახოს სავაჭრო პირობები. მიმწოდებლების მხარეს არსებული ძლიერი კომპანიები თავადაც ცდილობენ ქსელში შესვლისას საცალო სექტორს კონკურენტზე უკეთესი პირობები შესთავაზონ (მაგ. „ქეშბექი“).
ბაზრის მონიტორინგი, სხვა სექტორებთან ერთად, აგრეთვე განხორციელდა სასურსათო პროდუქტების იმპორტის ბაზართან მიმართებით. სააგენტო აღნიშნავს, რომ იმპორტიორი კომპანიების მიხედვით შეფასებული პროდუქტების იმპორტის ბაზრები საკმაოდ დივერსიფიცირებულია და მხოლოდ 2 პროდუქტის ბაზარზე ფიქსირდება ზომიერად კონცენტრირებული ბაზრის მაჩვენებელი.
2025 წელს მომხმარებელთა უფლებების დაცვის მიმართულებით სააგენტოში შესულ განცხადებათა რიცხვი 65%-ით გაიზარდა წინა წელთან შედარებით, დასრულებულ საქმეთა 90% კი გადაწყდა მომხმარებლის სასარგებლოდ. განხილულ საქმეებში ლიდერობს ონლაინ და საბითუმო/საცალო ვაჭრობა, ხოლო მომხმარებელთა ძირითად მოთხოვნებს წარმოადგენს თანხის დაბრუნება ან/და ნაკლიანი ნივთის შეკეთება.
სააგენტო ანგარიშში აგრეთვე ხაზს უსვამს იმ მნიშვნელოვან სტანდარტებს, რომლებიც მომხმარებელთა უფლებების დაცვის კუთხით დამკვიდრდა 2025 წლის პრაქტიკით. მაგალითისათვის, დადგინდა მოვაჭრის ვალდებულება, უზრუნველყოს საქონლის მარაგების შესახებ ინფორმაციის დროული განახლება, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოქმედებს მომხმარებლის უფლება, მიიღოს იმავე კატეგორიის ალტერნატიული საქონელი იგივე ფასდაკლებით, რაც იმოქმედებდა მარაგების არსებობის შემთხვევაში;
2025 წლის ანგარიში აჩვენებს, რომ სააგენტო აქტიურად იკვლევს ბაზარზე არსებულ მდგომარეობას, თუმცა წარმოდგენილი მონაცემები ერთდროულად ავლენს ბაზრებზე არსებულ რიგ სტრუქტურულ გამოწვევებს. განსაკუთრებით თვალსაჩინოა ძალთა დისბალანსის საკითხი FMCG სეგმენტში, სადაც არსებული მდგომარეობა, შესაძლებელია წარმოადგენდეს დამატებით სირთულეს, განსაკუთრებით - მცირე/საშუალო ზომის და ახლად შექმნილი კომპანიებისთვის, სათანადოდ და სრულფასოვნად იყვნენ წარმოდგენილნი სავაჭრო ქსელებში. აგრეთვე იკვეთება კონცენტრაციების კონტროლის პრაქტიკაში არსებული ხარვეზები, რაც მიუთითებს, რომ კონკურენტული გარემოს სრულყოფა კვლავ საჭიროებს როგორც გაძლიერებულ ზედამხედველობას, ისე - ბიზნესის მხრიდან კანონმდებლობასთან შესაბამისობას უზრუნველყოფას.
სხვა სიახლეები
ცვლილებები შრომითი მიგრაციის კანონმდებლობაში
17.07.2026.16:43
2026 წლის 9 ივლისს მნიშვნელოვანი ცვლილებები შევიდა შრომით იმიგრანტსა და თვითდასაქმებულ უცხოელზე შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესში. ცვლილებების შესახებ დეტალურად საუბრობს იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.
შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესში შესული ცვლილებები არსებითად შეეხება რამდენიმე მიმართულებას. უპირველეს ყოვლისა, დადგენილება აღარ ითვალისწინებს ადგილობრივი დამსაქმებლის მიერ ვაკანსიის წინასწარ გამოცხადების ვალდებულებას. სანაცვლოდ, თუკი ადგილობრივი დამსაქმებელი გეგმავს კალენდარული წლის განმავლობაში დაასაქმოს უცხო ქვეყნის 5 მოქალაქეზე მეტი ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეების რაოდენობა აღემატება მასთან დასაქმებული პირების საერთო რაოდენობის 5 პროცენტს, იგი ვალდებულია, განაცხადის გაკეთებამდე არანაკლებ 10 სამუშაო დღით ადრე სააგენტოს შეუთანხმოს წლიური კვოტა პორტალის მეშვეობით.
კვოტის მოპოვებისათვის აუცილებელია შემოსავლების სამსახურის მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება, რომ დამსაქმებლის წლიური ბრუნვა შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვების მსურველ თითოეულ უცხოელზე 50 000 ლარზე ნაკლები არ არის. თუ ადგილობრივი დამსაქმებელი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად, მან ზემოხსენებული ცნობის ნაცვლად უნდა წარადგინოს კომპეტენტური ორგანოს/პირის მიერ გაცემული სათანადო ცნობა, რომლითაც დასტურდება, რომ იგი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად და ცნობის გაცემის წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში მისი ბრუნვა შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვების მსურველ თითოეულ უცხოელზე არ არის 50 000 ლარზე ნაკლები. აღნიშნული დოკუმენტის წარდგენის ვალდებულება არ ვრცელდება მაშინ, როდესაც დამსაქმებელს არ ჰყავს დასაქმებული 3 უცხოელზე მეტი და მისი დაფუძნებიდან/რეგისტრაციიდან გასულია არაუმეტეს 3 თვე.
შედეგად, სააგენტო დამსაქმებელს განუსაზღვრავს წლიურ კვოტას, რომლის ფარგლებშიც მას ექნება უფლება, კალენდარული წლის განმავლობაში წარადგინოს განაცხადები მასთან დასაქმების მსურველ უცხოელებზე შრომითი საქმიანობის უფლების მოთხოვნის მიზნით. კვოტა შესაძლებელია გაიზარდოს საჭიროების შემთხვევაში, დასაბუთებული მოთხოვნის წარდგენისას.
საყურადღებოა, რომ თუ ადგილობრივი დამსაქმებელი კალენდარული წლის განმავლობაში მის მიმართ განსაზღვრულ კვოტას სრულად არ აითვისებს, სააგენტო უფლებამოსილია, ამ დამსაქმებელთან მიმართებით მომდევნო წლის კვოტის განსაზღვრისას შეამციროს კვოტა.
ცვლილების შედეგად დაზუსტდა, რომ შრომითი საქმიანობის უფლების მოსაპოვებლად იმიგრანტის პასპორტის მოქმედების ვადა არ უნდა იყოს 6 თვეზე ნაკლები. ამასთან, შრომითი საქმიანობის უფლების ხელახალი მოპოვების/შეტყობინების ვალდებულება დამსაქმებელზე არ ვრცელდება მაშინ, როდესაც ხელშეკრულებაში განხორციელებული ცვლილებები შეეხება მხოლოდ დასაქმებული შრომითი იმიგრანტის მიერ დაკავებული პოზიციის დონეს, ხელფასს ან სამუშაო განრიგს.
დადგენილებაში გათვალისწინებულ იქნა ის შემთხვევებიც, რომლებზეც არ ვრცელდება საქმიანობის უფლების მოპოვების ვალდებულება. მათ შორისაა მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობა/მომსახურება. დადგენილების თანახმად, მისი ვადა არ უნდა აღემატებოდეს შრომითი იმიგრანტის მიერ ქვეყანაში მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის დაწყების დღიდან კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამურად 4 თვეს, არაუმეტეს შრომითი იმიგრანტის ქვეყანაში კანონიერად ყოფნის პერიოდისა.
ამასთან, შრომითი იმიგრანტის მიერ მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის განხორციელების დაწყებამდე განისაზღვრა ადგილობრივი დამსაქმებლის/მომსახურების ორგანიზატორის ვალდებულება, დაარეგისტრიროს შრომითი იმიგრანტი სპეციალურ ელექტრონულ სისტემაში შემდეგ მისამართზე: www.labourmigration.moh.gov.ge და წარადგინოს შემდეგი ინფორმაცია ადგილობრივი დამსაქმებლის/მომსახურების ორგანიზატორის, ინფორმაციის წარდგენაზე პასუხისმგებელი პირის, მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის განმახორციელებელი შრომითი იმიგრანტის შესახებ.
და ბოლოს, დადგენილება განსაზღვრავს შემთხვევებს, როდესაც შრომითი იმიგრანტის მიერ განხორციელებული საქმიანობა არ ჩაითვლება მოკლევადიან პროფესიულ საქმიანობად. მაგალითად, თუ იმიგრანტი არ არის სათანადო წესით რეგისტრირებული პორტალზე, საქართველოში იმყოფება კანონიერი საფუძვლის გარეშე ან ახორციელებს დადგენილებით განსაზღვრულ 0-კვოტიან საქმიანობას.