საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტომ (GCCA) 2026 წლის 5 ოქტომბერს გამოაქვეყნა ბოლო 9 თვის მონაცემები მომხმარებელთა უფლებების დაცვის მიმართულებით. არსებულ ტენდენციებზე გვესაუბრება იურიდიული ფირმა „ბი ვი ქონსალთინგის“ მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.

სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკა ადასტურებს, რომ მომხმარებელთა უფლებების დაცვის მექანიზმები ქვეყანაში აქტიურ სამართლებრივ ბერკეტად იქცა. მოქალაქეთა მხრიდან სააგენტოსადმი მომართვიანობის მკვეთრი ზრდა (განცხადებების რაოდენობის ფაქტობრივი გაორმაგება) მიუთითებს, რომ ბიზნეს სექტორისთვის მომხმარებელთან ურთიერთობის სამართლებრივი მოწესრიგება არა მხოლოდ რეპუტაციული, არამედ - პირდაპირი ფინანსური და სამართლებრივი რისკია.

პრაქტიკაში მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად რჩება პირობითი ვალდებულებების ინსტიტუტი. გაფორმებული შეთანხმებები ავალდებულებს მოვაჭრეებს, ძირეულად შეცვალონ შიდა სავაჭრო პოლიტიკა და აღადგინონ მომხმარებელთა დარღვეული უფლებები. ცხადია, კომპანიებს სჭირდებათ ხელშეკრულებებისა თუ სტანდარტული პირობების წინასწარი იურიდიული შეფასება, რათა თავიდან აიცილონ სისტემური დარღვევები. ამავდროულად, სააგენტოს მიერ დაკისრებული ვალდებულებების შეუსრულებლობა მოვაჭრეთათვის სერიოზულ ფინანსურ ტვირთად ყალიბდება. სააგენტო აქტიურად იყენებს დაჯარიმების მექანიზმს იმ სუბიექტების მიმართ, რომლებიც არ ასრულებენ კანონით/შეთანხმებით განსაზღვრულ ვალდებულებებს. 

აღსანიშნავია, რომ განცხადებების დიდი ნაწილი სწორედ ონლაინ ვაჭრობის სექტორზე მოდის. დავების კატეგორიები აგრეთვე ცხადყოფს, რომ მომხმარებლები ყველაზე ხშირად ითხოვენ გადახდილი თანხის უკან დაბრუნებას, ნაკლიანი ნივთის შეკეთება/შეცვლას. არსებული ტენდენციები ბიზნესისგან მოითხოვს საგარანტიო პირობებისა და უკან დაბრუნების პოლიტიკის შესაბამისობის მკაცრ კონტროლს მოქმედ კანონმდებლობასთან.

რა უნდა გაითვალისწინოს ბიზნესმა?

უპირველეს ყოვლისა, კომპანიებმა უნდა უზრუნველყონ სავაჭრო პოლიტიკის, ვებ-გვერდის წესებისა და საგარანტიო პირობების შესაბამისობა „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონთან. ამავდროულად, სააგენტოში მოკვლევის დაწყებისთანავე მნიშვნელოვანია კვალიფიციური იურიდიული მხარდაჭერა. სტატისტიკა ცხადყოფს, რომ მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სტანდარტები საქართველოში ახალ ეტაპზე გადავიდა. თანამედროვე ბიზნეს გარემოში პრევენციული იურიდიული მექანიზმების დანერგვა (შიდა პოლიტიკისა და ხელშეკრულებების პერიოდული აუდიტი, წესებისა და პირობების იურიდიული რევიზია) აღარ არის მხოლოდ ფორმალობა. ეს არის ბიზნესის სტაბილურობის, სამართლებრივი უსაფრთხოებისა და მომხმარებლის ნდობის შენარჩუნების უმთავრესი წინაპირობა.