მომხმარებლის ინფორმირების ვალდებულება - რა უნდა გაითვალისწინოს ბიზნესმა სამომხმარებლო ურთიერთობებში?
2026 წლის 23 იანვარს გამოქვეყნდა საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს N04/64 გადაწყვეტილება, რომლითაც დადასტურდა კომპანიის მიერ „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის რიგი მოთხოვნების დარღვევა. აღნიშნულ გადაწყვეტილებასა და მომხმარებლებთან ურთიერთობისას ბიზნესის ვალდებულებებზე საუბრობს იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველი პარტნიორი, ვახტანგ შურღაია.
სააგენტოს გადაწყვეტილების თანახმად, მოვაჭრეს დარღვევა დაუდგინდა როგორც ინფორმირების ვალდებულების, ისე - მიწოდებული პროდუქტის ნაკლის გამოსწორების ვალდებულებების მიმართულებით. გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ კანონის მე-5 მუხლით გათვალისწინებული სავალდებულოდ მისაწოდებელი ინფორმაცია განთავსებული არ იყო მოვაჭრის სავაჭრო ობიექტზე. კერძოდ, კანონი ავალდებულებს მოვაჭრეს, განათავსოს ინფორმაცია:
• საქონლის ან მომსახურების დასახელების, მწარმოებლისა და საქონლის ან მომსახურების შესაბამისი არსებითი მახასიათებლების შესახებ, ინფორმაციის მატარებლის სპეციფიკის გათვალისწინებით;
• მოვაჭრის ვინაობის (სახელწოდების) და მისამართის (იურიდიული მისამართის) შესახებ; არსებობის შემთხვევაში - მოვაჭრის ელექტრონული ფოსტის მისამართის, ფაქსისა და ტელეფონის ნომრების თაობაზე, რომელთა მეშვეობითაც მომხმარებელს შეეძლება მოვაჭრესთან კომუნიკაცია;
• კანონისმიერი გარანტიის შესახებ, აგრეთვე, მომხმარებლისთვის შემდგომი მომსახურების გაწევის პირობების შესახებ.
დამატებით, დარღვევად შეფასდა ისეთი ქმედებები, როგორიცაა: წუნდების აქტის წარდგენის საფუძველზე ნივთის შეცვლაზე უარის თქმა, თანხმობის მიუხედავად მომხმარებლისათვის თანხის ანაზღაურების არ-არსებობა და ა.შ.
აღსანიშნავია, რომ სააგენტოს განმარტებით მომხმარებელი პრეტენზიის წარდგენისას ავტომატურად არ თავისუფლდება მტკიცების ტვირთისაგან. საქონლის გადაცემიდან 6 თვის ვადაში ნაკლის აღმოჩენის შემთხვევაში მომხმარებელი თავისუფლდება მტკიცების ტვირთისგან, რადგან ივარაუდება, რომ ნაკლი საქონლის მიწოდებისას არსებობდა. თუმცა, იმისთვის, რომ მომხმარებელმა აღნიშნული უპირატესობით ისარგებლოს, მას ევალება ცალკეული ფაქტების დამადასტურებელი მტკიცებულებები წარადგინოს.
ამდენად, იმისათვის, რათა ბიზნესმა შეძლოს მომხმარებლის უფლებების ეფექტური დაცვა და სამეწარმეო საქმიანობის შეუფერხებლად განხორციელება, აუცილებელია, დაცული იქნეს ინფორმირების ვალდებულება და მეორეული ვალდებულებები, როგორიცაა: ნაკლიანი საქონლის შეკეთება, შეცვლა ხელშეკრულების შესაბამისი საქონლით.
სხვა სიახლეები
ბიზნესის პასუხისმგებლობა AI ჩატბოტისათვის
04.08.2026.16:00
2026 წლის 28 ივლისს საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტომ მიიღო მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგინდა ბიზნეს-სუბიექტის მიერ ხელოვნური ინტელექტის საფუძველზე მომუშავე ჩატბოტის გამოყენების სტანდარტი მომხმარებელთან ურთიერთობისას. აღნიშნულზე დეტალურად საუბრობს ბი ვი ქონსალთინგის იურისტი მარიამ ბაღდავაძე.
განსახილველ საქმეში სააგენტომ მოვაჭრის მხრიდან დაადგინა უსამართლო კომერციული საქმიანობის განხორციელების ფაქტი კომპანია „USA2Georgia”-ს მიერ. საქმეში დადგინდა, რომ მომხმარებელი გამოწერილ ნივთებს მოვაჭრისაგან ვერ იღებდა 1 თვის განმავლობაში (მიუხედავად შესაბამისი შეტყობინების მიღებისა), ხოლო ჩატბოტი (K-AI-A) მომხმარებელს ერთი და იგივე პასუხს სცემს: „კურიერმა აიღო ამანათები ლოქერში განსათავსებლად“, რაც არ შეესაბამებოდა რეალობას. ამავდროულად, ცხელ ხაზზე დარეკვისას ზარი წყდებოდა და მომხმარებელს ეგზავნებოდა შეტყობინება, ესარგებლა WhatsApp-ჩატით ან ონლაინ ანგარიშით.
სააგენტომ გადაწყვეტილებაში ყურადღება გაამახვილა შემდეგ მნიშვნელოვან საკითხებზე:
• მოვაჭრის მიერ გამოყენებული K-AI-A სისტემა წარმოადგენს სრულად ავტომატიზებულ, ხელოვნური ინტელექტის ბაზაზე მომუშავე ჩატბოტს. მისთვის დამახასიათებელია შეზღუდული საინფორმაციო ჩარჩო ისეთ გარემოებებში, სადაც ამანათის შესახებ სისტემაში არსებული ინფორმაცია არ ასახავს რეალურ მდგომარეობას და აქვს ნაკლები შესაძლებლობა, მიიღოს ოპერატიული გადაწყვეტილებები მოვაჭრის სახელით. შესაბამისად, ჩატბოტი ვერ უზრუნველყოფს მომხმარებლის მიერ დასმული საკითხის ეფექტურ განხილვას. ჩატბოტის განმეორებადი პასუხი, რომ „კურიერმა აიღო ამანათები ლოქერში განსათავსებლად“ ვერ ჩაითვლება სრულყოფილი ინფორმაციის მიწოდებად და საკითხის ეფექტიან განხილვად, ვინაიდან ეს პასუხი რეალობას არ შეესაბამებოდა;
• დადგინდა მოვაჭრის პასუხისმგებლობა მის მიერ გამოყენებული ავტომატიზებული სისტემის მეშვეობით მიწოდებულ ინფორმაციაზე - თუ მოვაჭრე მომხმარებელთან კომუნიკაციის ან ვალდებულების შესრულების პროცესში იყენებს კომუნიკაციის ალტერნატიულ საშუალებას, იგი პასუხისმგებელია ამ საშუალების მეშვეობით გავრცელებულ ინფორმაციაზე ისევე, როგორც საკუთარ განცხადებებსა და ქმედებებზე. ამდენად, თუ ხელოვნური ინტელექტის ასისტენტის ფუნქციონირების შედეგად მომხმარებელს არ მიეწოდება მომსახურების შესახებ არსებითი ინფორმაცია, რომელიც კონკრეტულ შემთხვევაში საშუალო მომხმარებელს ინფორმირებული გადაწყვეტილების მისაღებად სჭირდება ან ინფორმაცია წარმოდგენილია არასრულად, ამგვარი უმოქმედობა შეიძლება შეფასდეს შეცდომაში შემყვან კომერციულ საქმიანობად;
• სააგენტომ მიუთითა, რომ ინოვაციური ტექნოლოგიების გამოყენების მიუხედავად, ასეთი ტექნოლოგია არ შეიძლება წარმოადგენდეს მომხმარებელთან ურთიერთობის ერთადერთ ან ექსკლუზიურ საშუალებას, როდესაც მომხმარებელს რეალურად არ შეუძლია მოვაჭრესთან კომუნიკაცია.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სცდება კონკრეტული დავის ფარგლებს და აყალიბებს სტანდარტს. კომპანიებისთვის AI აღარ არის მხოლოდ ოპერაციული ეფექტიანობის გაზრდის ინსტრუმენტი, მისი გამოყენება პირდაპირ უკავშირდება მომხმარებელთა უფლებების დაცვასა და რეგულაციურ შესაბამისობას.
ბიზნესისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ხელოვნური ინტელექტის სისტემების ისეთი მართვა, რომელიც უზრუნველყოფს ინფორმაციის სიზუსტეს, ეფექტიან კომუნიკაციას და ადამიანის ჩართულობის რეალურ შესაძლებლობას, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სისტემა ვერ უზრუნველყოფს მომხმარებლისათვის სწორი ინფორმაციის მიწოდებას. ბიზნესში AI-ის აქტიური გამოყენების პირობებში სწორედ მსგავსი გადაწყვეტილებები განსაზღვრავს, თუ რა სტანდარტებით შეფასდება მომავალში ტექნოლოგიის პასუხისმგებლიანი გამოყენება საქართველოში.