ელექტროენერგიის საექსპორტოდ მხოლოდ 3 ან 4 თვე გვრჩება, სწორედ ამიტომ, მაისის ექსპორტს ყველა მსხვილი დეველოპერი განსაკუთრებით ელოდება - მარიამ ჩახვაშვილი
იმპორტის პერიოდიდან გადავედით ექსპორტის პერიოდში და საკმაოდ საინტერესო იყო მაისის თვის მიმოხილვის მომზადებაც, - ამის შესახებ ტელეკომპანია „მაესტროს“ ეთერში გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას Galt & Taggart-ის კვლევების დეპარტამენტის სექტორის უფროსმა, მარიამ ჩახვაშვილმა განაცხადა. ირკვევა, რომ მაისში საქართველოდან ელექტროენერგიის ექსპორტი მნიშვნელოვნად შემცირდა, რაც თურქეთის ბაზარზე ელექტროენერგიის ფასების მკვეთრმა ვარდნამ განაპირობა. როგორც მარიამ ჩახვაშვილმა განაცხადა, ექსპორტიორებისთვის ელექტროენერგიის გაყიდვა რიგ შემთხვევებში ეკონომიკურად არამომგებიანი იყო, რადგან თურქეთში ფასი დაახლოებით 2 ცენტამდე დაეცა, რაც სხვადასხვა სავალდებულო მოსაკრებლის დონესთან ახლოს იყო.
„ჩვენ ყოველთვიურად ვაკვირდებით ენერგეტიკის სექტორს, რამეთუ აქტიური ცვლილებები მიმდინარეობს და საინტერესო დინამიკა იკვეთება, რის გამოც პერიოდულად შესაბამის პუბლიკაციას ვაქვეყნებთ. თითქოს გვსურს ხოლმე, რომ ეს დოკუმენტი სტანდარტულ ჩარჩოებში მოვაქციოთ და ერთსა და იმავე ფორმატში მოვამზადოთ, მაგრამ სექტორი იმდენად საინტერესოა და იმდენი რამ ხდება, მიგვაჩნია, რომ მაისი მაინც განსაკუთრებული თვე იყო. იმპორტის ფაზიდან ექსპორტის ეტაპზე გადავედით, რის გამოც ამ ერთთვიანი მიმოხილვის მომზადებაც კი საკმაოდ საინტერესო აღმოჩნდა.
როგორც ვხედავთ, მაისი, ზოგადად, საექსპორტო თვეა. ჰიდროგენერაციის სპეციფიკიდან გამომდინარე, საქართველოს ენერგეტიკაში ასეთი მოცემულობა გვაქვს: ზამთრის პერიოდი - სექტემბრიდან აპრილის ჩათვლით - დეფიციტურია და საკმაოდ დიდ იმპორტზე ვართ დამოკიდებულნი. ეს დეფიციტური პერიოდი სულ 8 თვეს გრძელდება, ხოლო საექსპორტოდ მხოლოდ 3 ან 4 თვე გვრჩება - მაისი, ივნისი, ივლისი და ზოგჯერ აგვისტოც. სწორედ ამიტომ, მაისის ექსპორტს ყველა მსხვილი დეველოპერი და პოტენციური ექსპორტიორი განსაკუთრებით ელოდება. თუმცა, წლევანდელმა მაისმა ისეთი რეალობა გვიჩვენა, რომ ჩვენს მთავარ საექსპორტო ბაზარზე - თურქეთში - ფასები მნიშვნელოვნად იყო დავარდნილი“, - აღნიშნა მარიამ ჩახვაშვილმა.
მარიამ ჩახვაშვილის განცხადებით, თურქეთში ელექტროენერგიის ფასი ზოგიერთ დღეს ნულთან ახლოს იყო, საშუალოდ კი 2 ცენტს შეადგენდა, რაც ექსპორტთან დაკავშირებულ სავალდებულო მოსაკრებლებს თითქმის უტოლდებოდა და ექსპორტს ეკონომიკურად ნაკლებად მიმზიდველს ხდიდა.
სხვა სიახლეები
დეფიციტური თვეების განმავლობაში ქარის სადგურების მაჩვენებელი დაახლოებით 64-65%-ია - მარიამ ჩახვაშვილი
29.06.2026.15:30
ზამთრის დეფიციტის შემცირების თვალსაზრისით, რეზერვუარიანი ჰესების შემდეგ ყველაზე ეფექტიანი ქარის ელექტროსადგურებია. Galt & Taggart-ის კვლევების დეპარტამენტის სექტორის უფროსის, მარიამ ჩახვაშვილის განცხადებით, კვლევამ აჩვენა, რომ დეფიციტურ თვეებში ქარის სადგურების გენერაციის პროფილი მზისა და მოდინებაზე მომუშავე ჰესების მაჩვენებლებს აღემატება, რაც მათ ენერგოსისტემის მდგრადობისთვის მნიშვნელოვან წყაროდ აქცევს.
„ერთ-ერთი მასშტაბური კვლევის ფარგლებში, ჩვენ შევადარეთ დეფიციტური და პროფიციტური თვეები, რათა დაგვედგინა, თუ გენერაციის რომელი ტიპის სადგურებს აქვთ უკეთესი პროფილი. კვლევამ აჩვენა, რომ ამ 8 დეფიციტური თვის განმავლობაში ქარის სადგურების მაჩვენებელი დაახლოებით 64-65%-ია, მაშინ როცა მზისა და მოდინებაზე მომუშავე ჰიდროსადგურების (ჰესების) წილი 60%-ს შეადგენს. ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი 65-66% რეზერვუარიან ჰიდროსადგურებს აქვთ.
შესაბამისად, საუკეთესო მოცემულობა სწორედ რეზერვუარიან ჰესებს გააჩნიათ. მიუხედავად იმისა, რომ მათ საკუთარი გამოწვევები აქვთ, სისტემისთვის. კერძოდ, ზამთრისა და დღე-ღამური დეფიციტის დასაბალანსებლად ისინი ყველაზე ეფექტური სადგურებია. სეზონური დეფიციტის დაძლევის კუთხით, მეორე ადგილზე ქარის სადგურები მოდის, და მხოლოდ ამის შემდგომ მოდინებაზე მომუშავე ჰესები და მზის სადგურები.
ეს რიგითობა წმინდა ტექნიკური საჭიროებიდან გამომდინარეობს, თორემ, რა თქმა უნდა, გენერაციისთვის და სხვადასხვა გარემოებების გათვალისწინებით, ყველა ტიპის სადგური თანაბრად აუცილებელია. ამ შემთხვევაში, მე უბრალოდ ჩამოვთვალე პრიორიტეტები ზამთრის დეფიციტის აღმოფხვრისა და სისტემის მდგრადობის თვალსაზრისით“, - აღნიშნა Galt & Taggart-ის კვლევების დეპარტამენტის სექტორის უფროსმა.
მისივე თქმით, მზისა და რეზერვუარიანი ჰიდროელექტროსადგურების კომბინაცია ენერგოსისტემისთვის იდეალურ მოდელად მიიჩნევა, თუმცა საქართველოში ასეთი პროექტების განვითარებას გარემოსდაცვითი და სოციალური ფაქტორები ართულებს.
„რეზერვუარიან ჰიდროსადგურებს როგორც ზამთრის სეზონური დეფიციტის, ისე დღე-ღამური დისბალანსის შევსება შეუძლიათ. მაგალითად, მზის სადგურები ენერგიას მხოლოდ დღის განმავლობაში გამოიმუშავებენ, ღამით კი ეს ნაკლოვანება სხვამ უნდა შეავსოს, რის გამოც რეზერვუარიანი ჰესებისა და მზის სადგურების კომბინაცია იდეალურია. როდესაც მზის აქტივობა მაღალია, რეზერვუარიანი ჰესი არ მუშაობს, აგროვებს წყალს და მას უკვე ღამის საათებში, მოთხოვნის პიკის დროს გამოიმუშავებს.
თუმცა, რეზერვუარიან ჰიდროსადგურებს საკუთარი გამოწვევები ახლავს. ეს არის გარემოზე ზემოქმედების ფაქტორი და ისეთი ლოკაციის მოძებნის სირთულე, სადაც მოსახლეობასთან შეხება არ ექნება. საქართველო გეოგრაფიულად ისეა დასახლებული, რომ თითქმის ყველა სოფელი თუ დასახლება მდინარეების ხეობებშია გაშენებული. სწორედ ამიტომ არის რთული ისეთი ადგილის პოვნა, სადაც დაინტერესებული მხარეების (სთეიქჰოლდერების) რაოდენობა მცირე იქნება და პროექტს ადგილობრივ მოსახლეობაზე ნაკლები სოციალური გავლენა ექნება“, - აღნიშნა მან.