Fitch-მა SOCAR-ის რეიტინგი „BBB-“ დონეზე დაადასტურა, სტაბილური პროგნოზით
Fitch Ratings-მა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის (SOCAR) გრძელვადიანი ემიტენტის დეფოლტის რეიტინგი (IDR) და არაუზრუნველყოფილი ვალდებულებების რეიტინგი „BBB-“ დონეზე დაადასტურა. გრძელვადიანი IDR-ის პროგნოზი „სტაბილურია“.
SOCAR-ის სრულ მფლობელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო წარმოადგენს და მისი რეიტინგი Fitch-ის მთავრობისთან დაკავშირებული საწარმოების (GRE) შეფასების კრიტერიუმების შესაბამისად აზერბაიჯანის სუვერენულ რეიტინგთან („BBB-/სტაბილური“) გათანაბრებულია. რეიტინგების გათანაბრებას განაპირობებს კომპანიისთვის სახელმწიფოს მიერ გაწეული მხარდაჭერა ფინანსური გარანტიების, ფულადი შენატანებისა და კაპიტალში დამატებითი შენატანების სახით, ასევე SOCAR-ის სოციალური ფუნქციები და მისი მნიშვნელობა, როგორც სახელმწიფოს ინსტრუმენტისა ნავთობისა და გაზის პროექტების განვითარებისთვის.
ჩვენ SOCAR-ის დამოუკიდებელი საკრედიტო პროფილის (SCP) რეიტინგი „bb-“-დან „bb“-მდე გავზარდეთ, რაც კომპანიის ფინანსური ბერკეტის მაჩვენებლების გაუმჯობესებით არის განპირობებული. SOCAR-ის SCP ასახავს ნავთობისა და გაზის საშუალო მასშტაბის წარმოებას, ბიზნესის ინტეგრირებულ მოდელს, ძლიერ ფინანსურ პროფილსა და კორპორაციული მართვის მიმართულებით არსებულ შეზღუდვებს.
გადაწყვეტილების მიღებისა და ზედამხედველობის ძლიერი მექანიზმები: აზერბაიჯანის მთავრობას SOCAR-ის საქმიანობაზე, ფინანსურ მაჩვენებლებსა და სტრატეგიულ გადაწყვეტილებებზე მნიშვნელოვანი კონტროლი აქვს, რაც ეფექტიან ზედამხედველობაზე მიუთითებს. კომპანიის უმაღლეს მენეჯმენტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ნიშნავს. სახელმწიფოს ასევე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს SOCAR-ის სტრატეგიასა და საქმიანობაზე.
სახელმწიფო მხარდაჭერის ძლიერი ისტორია: მთავრობას კომპანიისთვის მნიშვნელოვანი მხარდაჭერის გაწევის ხანგრძლივი პრაქტიკა აქვს, მათ შორის კაპიტალში დამატებითი შენატანებისა და ვალის გარანტიების სახით. SOCAR-ის ინფორმაციით, 2025 წლის ბოლოს კომპანიის ვალის 25%-ზე სახელმწიფო გარანტიები ვრცელდებოდა, რაც „სამხრეთის გაზის დერეფნის“ (SGC) კონსოლიდაციის შემდეგ დაფიქსირდა. ისტორიულად ეს მაჩვენებელი გაცილებით დაბალი იყო — 2023 წლის ბოლოს 4% — ხოლო SGC-ის ევრობონდების დაფარვის შემდეგ, ჩვენი შეფასებით, ის დაახლოებით 12%-მდე შემცირდა. SOCAR-ის დამოუკიდებელი საკრედიტო პროფილი კვლავ მყარია, რასაც ხელს უწყობს ნახშირწყალბადებზე ხელსაყრელი ფასები და, შესაბამისად, ამ ეტაპზე სახელმწიფო მხარდაჭერის საჭიროების შემცირება. მიუხედავად ამისა, მიგვაჩნია, რომ საჭიროების შემთხვევაში მთავრობა კომპანიას პირდაპირ მხარდაჭერას გაუწევს.
სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში მნიშვნელოვანი როლის შენარჩუნება: SOCAR მნიშვნელოვან როლს ასრულებს აზერბაიჯანის ეკონომიკაში, როგორც ნავთობისა და გაზის მწარმოებელი და ადგილობრივ ბაზარზე ნავთობპროდუქტების გამყიდველი, ასევე ქვეყნისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი მსხვილი ენერგეტიკული პროექტების, მათ შორის „სამხრეთის გაზის დერეფნის“ (SGC), მონაწილე. SOCAR ასევე ფლობს წილებს ნავთობისა და გაზის სხვადასხვა ერთობლივ საწარმოში და მათში სახელმწიფოს წარმოადგენს. ეს ერთობლივი საწარმოები ქვეყნის ნახშირწყალბადების წარმოებისთვის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. SOCAR ქვეყანაში ყველაზე მსხვილი დამსაქმებელი და გადასახადის გადამხდელია და სახელმწიფოს მთავარი ინსტრუმენტია ნავთობისა და გაზის ინდუსტრიის განვითარებისთვის.
სხვა სიახლეები
Fitch-მა SOCAR-ის რეიტინგი „BBB-“ დონეზე დაადასტურა, სტაბილური პროგნოზით
29.09.2026.18:00
Fitch Ratings-მა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის (SOCAR) გრძელვადიანი ემიტენტის დეფოლტის რეიტინგი (IDR) და არაუზრუნველყოფილი ვალდებულებების რეიტინგი „BBB-“ დონეზე დაადასტურა. გრძელვადიანი IDR-ის პროგნოზი „სტაბილურია“.
SOCAR-ის სრულ მფლობელს აზერბაიჯანის სახელმწიფო წარმოადგენს და მისი რეიტინგი Fitch-ის მთავრობისთან დაკავშირებული საწარმოების (GRE) შეფასების კრიტერიუმების შესაბამისად აზერბაიჯანის სუვერენულ რეიტინგთან („BBB-/სტაბილური“) გათანაბრებულია. რეიტინგების გათანაბრებას განაპირობებს კომპანიისთვის სახელმწიფოს მიერ გაწეული მხარდაჭერა ფინანსური გარანტიების, ფულადი შენატანებისა და კაპიტალში დამატებითი შენატანების სახით, ასევე SOCAR-ის სოციალური ფუნქციები და მისი მნიშვნელობა, როგორც სახელმწიფოს ინსტრუმენტისა ნავთობისა და გაზის პროექტების განვითარებისთვის.
ჩვენ SOCAR-ის დამოუკიდებელი საკრედიტო პროფილის (SCP) რეიტინგი „bb-“-დან „bb“-მდე გავზარდეთ, რაც კომპანიის ფინანსური ბერკეტის მაჩვენებლების გაუმჯობესებით არის განპირობებული. SOCAR-ის SCP ასახავს ნავთობისა და გაზის საშუალო მასშტაბის წარმოებას, ბიზნესის ინტეგრირებულ მოდელს, ძლიერ ფინანსურ პროფილსა და კორპორაციული მართვის მიმართულებით არსებულ შეზღუდვებს.
გადაწყვეტილების მიღებისა და ზედამხედველობის ძლიერი მექანიზმები: აზერბაიჯანის მთავრობას SOCAR-ის საქმიანობაზე, ფინანსურ მაჩვენებლებსა და სტრატეგიულ გადაწყვეტილებებზე მნიშვნელოვანი კონტროლი აქვს, რაც ეფექტიან ზედამხედველობაზე მიუთითებს. კომპანიის უმაღლეს მენეჯმენტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ნიშნავს. სახელმწიფოს ასევე მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს SOCAR-ის სტრატეგიასა და საქმიანობაზე.
სახელმწიფო მხარდაჭერის ძლიერი ისტორია: მთავრობას კომპანიისთვის მნიშვნელოვანი მხარდაჭერის გაწევის ხანგრძლივი პრაქტიკა აქვს, მათ შორის კაპიტალში დამატებითი შენატანებისა და ვალის გარანტიების სახით. SOCAR-ის ინფორმაციით, 2025 წლის ბოლოს კომპანიის ვალის 25%-ზე სახელმწიფო გარანტიები ვრცელდებოდა, რაც „სამხრეთის გაზის დერეფნის“ (SGC) კონსოლიდაციის შემდეგ დაფიქსირდა. ისტორიულად ეს მაჩვენებელი გაცილებით დაბალი იყო — 2023 წლის ბოლოს 4% — ხოლო SGC-ის ევრობონდების დაფარვის შემდეგ, ჩვენი შეფასებით, ის დაახლოებით 12%-მდე შემცირდა. SOCAR-ის დამოუკიდებელი საკრედიტო პროფილი კვლავ მყარია, რასაც ხელს უწყობს ნახშირწყალბადებზე ხელსაყრელი ფასები და, შესაბამისად, ამ ეტაპზე სახელმწიფო მხარდაჭერის საჭიროების შემცირება. მიუხედავად ამისა, მიგვაჩნია, რომ საჭიროების შემთხვევაში მთავრობა კომპანიას პირდაპირ მხარდაჭერას გაუწევს.
სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში მნიშვნელოვანი როლის შენარჩუნება: SOCAR მნიშვნელოვან როლს ასრულებს აზერბაიჯანის ეკონომიკაში, როგორც ნავთობისა და გაზის მწარმოებელი და ადგილობრივ ბაზარზე ნავთობპროდუქტების გამყიდველი, ასევე ქვეყნისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი მსხვილი ენერგეტიკული პროექტების, მათ შორის „სამხრეთის გაზის დერეფნის“ (SGC), მონაწილე. SOCAR ასევე ფლობს წილებს ნავთობისა და გაზის სხვადასხვა ერთობლივ საწარმოში და მათში სახელმწიფოს წარმოადგენს. ეს ერთობლივი საწარმოები ქვეყნის ნახშირწყალბადების წარმოებისთვის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. SOCAR ქვეყანაში ყველაზე მსხვილი დამსაქმებელი და გადასახადის გადამხდელია და სახელმწიფოს მთავარი ინსტრუმენტია ნავთობისა და გაზის ინდუსტრიის განვითარებისთვის.