კიბერუსაფრთხოება ხელოვნური ინტელექტის ეპოქაში
დღეს ვცხოვრობთ ისეთ ეპოქაში, როდესაც ფაქტობრივად ყოველკვირეულად თუ არა ყოველთვიურად მაინც ვართ ახალი ტექნოლოგიური განვითარებისა თუ აღმოჩენის მომსწრენი: იქნება ეს ახალი ვირტუალური ხელსაწყო, აპლიკაცია თუ პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც კიდევ უფრო გვაკავშირებს ერთმანეთთან ადამიანებსა და მოწყობილობებს და მათზე დამოკიდებულებსაც კი გვხდის.
ტექნოლოგიურ განვითარებაში ერთ-ერთ დამაინტრიგებელ ევოლუციურ მოვლენად შესაძლოა, იყოს ხელოვნური ინტელექტის განვითარება და მისი ათვისება სხვადასხვა მიზნებისათვის.
განსაკუთრებით ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში ხელოვნური ინტელექტის ირგვლივ გაჩენილი აჟიოტაჟი ტოვებს შთაბეჭდილებას, თითქოს ხელოვნური ინტელექტი სიახლეა, თუმცა ბევრი კომპანიისთვის, მათ შორის საქართველოში, ხელოვნური ინტელექტი უკვე ნაცნობი და აქტიურად გამოყენებადი ტექნოლოგიაა, მათ შორის ჩვენც არაერთხელ გამოგვიყენებია:
თუ მანქანაში GPS სისტემით გისარგებლიათ დანიშნულების ადგილას მისასვლელად, ტექსტის WORD-ში აკრეფისას ან ელ-შეტყობინების წერისას გრამატიკული შეცდომების ავტომატური ჩასწორების ფუნქციას ეყრდნობით ან თუნდაც ონლაინ ინფორმაციის მოძიებას ახორციელებთ, დიდი ალბათობით თქვენ გამოგიცდიათ ხელოვნური ინტელექტის მუშაობა.
ხელოვნური ინტელექტის სულ უფრო ფართოდ გამოყენების ტენდენცია შეიმჩნევა (ChatGPT უკვე კონკრეტული თემის თუ სამოტივაციო წერილის დასაწერად იყენებს ბევრი და არა მხოლოდ) და მნიშვნელოვანია, ორგანიზაციებს ნათელი წარმოდგენა ჰქონდეთ როგორც ხელოვნური ინტელექტის სიკეთეზე, ასევე მასთან და მის გამოყენებასთან დაკავშირებულ რისკებზე.
განსაკუთრებით აქტუალურია აღნიშნული საკითხი კიბერსაფრთხეების ზრდასთან მიმართებით. ხელოვნური ინტელექტი დიდწილად იყენებს მანქანურ სწავლებას დიდი მოცულობის მონაცემების დამუშავებისთვის. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება ხდება სხვადასხვა სექტორში (მედია, კლიენტთა მომსახურება, შემოქმედებითი სფერო, ა.შ.), ტექნოლოგიური მწარმოებლების მიერ, ბევრი ვირტუალური მოწყობილობის ფუნქციონირების გასაუმჯობესებლად, ამავე დროს ხელოვნური ინტელექტი და ეს ტექნოლოგია ხელმისაწვდომია ასევე კიბერთაღლითებისთვის.
ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით კიბერთაღლითებს (ჰაკერებს) დღეს შეუძლიათ გაცილებით დიდი რაოდენობის ფიშინგ შეტყობინებების გენერაცია და ბევრად მაღალი ხარისხის, ლეგიტიმურ კონტექსტთან მაქსიმალურად მიახლოებულის. ასევე, მათ შეუძლიათ ახალი მავნე კოდის შექმნა ნაკლებ დროში და აქამდე არნახულ მასშტაბზე გავრცელება, მათ შორის ფიშინგის გამოყენებით. შედეგად, ზიანის დიაპაზონი და მასშტაბი გაცილებით დიდია, ვიდრე კონვენციური მეთოდებით აქამდე შექმნილი ფიშინგ შეტევების. უარყოფითი და ხშირ შემთხვევაში ორგანიზაციის ფუნქციონირებისთვის სავალალო შედეგის ალბათობაც გაცილებით მაღალია, ვიდრე ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობის კიბერშეტევებში გამოყენებამდე.
როგორ შეიძლება გამოიყენონ კიბერთაღლითებმა ხელოვნური ინტელექტის შესაძლებლობები? რამდენიმე შემთხვევა შეიძლება განვიხილოთ:
1. სოციალური ინჟინერიის სხვადასხვა სქემები: მოიცავს ადამიანის ფსიქოლოგიურ მანიპულაციას სენსიტიური ინფორმაციის გამოსაძალად ან სხვა უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული შეცდომის დაშვებისკენ უბიძგებს (ფიშინგი, ბიზნეს მეილის კომპრომეტირება და ა.შ.) ბევრი მსგავსი პროცესების ავტომატიზაციას ახდენენ მეტად რეალისტური სცენარების შექმნით და შეტევების წამებში განხორციელებით გაცილებით მასშტაბურ წარმატებას აღწევენ.
2. პაროლების ადვილად გამოცნობა: ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით კიბერთაღლითებს შეუძლიათ პაროლების ამომცნობი ალგორითმების გაუმჯობესება, რაც ანგარიშზე წვდომას გაცილებით ნაკლებ დროში შესაძლებელს ხდის, აქედან გამომდინარე ნეგატიური შედეგებით.
3. ე.წ. Deepfakes: ვიზუალური და აუდიო კონტენტის მანიპულირება ხდება ხელოვნური ინტელექტის გამოყენების მეშვეობით იმგვარად, რომ მაქსიმალურად ლეგიტიმურად ჟღერს თუ გამოიყურება და ამგვარი კონტექსტის გავრცელება წამებშია შესაძლებელი სოციალური მედიის პლატფორმებზე, ხოლო ამ პლატფორმების მასშტაბის გათვალისწინებით ასიათასობით და მილიონობით ადამიანამდე აღწევს წამებში, შედეგად ქმნის სტრესს, შფოთვას და საბოლოო ჯამში სამწუხაროდ დამაჯერებლობის ხარისხის გათვალისწინებით ბევრ ადამიანს გარკვეულ აზრსაც უყალიბებს, რომლის რევერსი საკმაოდ რთულია. ეს ე.წ. deepfake-ები გამოიყენება მათ შორის სოციალური ინჟინერიის სცენარებთან ერთად, თანხის გამოსაძალად და სხვა მართლსაწინააღმდეგო და მავნე ქმედებებთან ერთად.
როგორ გავაუმჯობესოთ კიბერუსაფრთხოება ხელოვნური ინტელექტის მძვინვარების დროში?
? პირველ რიგში მნიშვნელოვანია საფრთხის იდენტიფიცირებისა და მასზე რეაგირების ავტომატიზაცია ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებების დანერგვით;
? დიდი ყურადღება მივაქციოთ მონაცემთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფას: მასზე წვდომის მკაცრი კონტროლი და ძლიერი შიფრაციის ტექნოლოგიების გამოყენება;
? თანამშრომელთა მუდმივი განათლება: კიბერუსაფრთხოების საკითხებში ცნობიერების ამაღლების ტრენინგები გადამწყვეტია ადამიანის მიერ გამოწვეული შეცდომების თავიდან აცილებისთვის და უსაფრთხოების კულტურის შესაქმნელად;
? ფხიზლად ყოფნა (ე.წ. Agile მიდგომა): ყველა მესამე მხარის შეთავაზება გააანალიზეთ მაქსიმალურად კრიტიკულად, ორგანიზაციებში კი კიბერუსაფრთხოების სტრატეგია განაახლეთ უახლესი ტენდენციებისა და ტექნოლოგიების გათვალისწინებით, ახალ საფრთხეებთან უკეთ გამკლავებისთვის.
დღის ტოპ 10 სიახლე
სხვა სიახლეები
ინფრასტრუქტურის მინისტრი ბაკურიანში მიმდინარე წყალმომარაგებისა და წყალარინების მასშტაბურ პროექტებს გაეცნო
22.07.2026.16:35
„დღეს ბაკურიანში დავათვალიერეთ მიმდინარე ინფრასტრუქტურული სამუშაოები. პროექტი ითვალისწინებს წყალმომარაგებისა და საკანალიზაციო სისტემების მოწყობას. ასევე მოვინახულეთ სათავე ნაგებობა, სადაც სამუშაოები პრაქტიკულად უკვე დასრულებულია“, - განაცხადა ინფრასტრუქტურის მინისტრმა, რევაზ სოხაძემ.
მინისტრი ბაკურიანში მიმდინარე წყალმომარაგებისა და წყალარინების ინფრასტრუქტურულ პროექტებს ადგილზე გაეცნო.
რევაზ სოხაძესთან ერთად პროექტები დაათვალიერეს ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილეებმა, გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიის დირექტორმა ბესიკ ჯიქურაულმა, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარემ ლევან დარახველიძემ, ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს თავმჯდომარემ ეკატერინე ორჯონიკიძემ და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებმა.
გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია ბაკურიანში სამ მასშტაბურ პროექტს ახორციელებს, რომელიც ახალი სათავე ნაგებობის, რეზერვუარების, საფილტრი და სატუმბი სადგურების, მაგისტრალური მილსადენების, წყალმომარაგებისა და წყალარინების ქსელების მშენებლობას, ასევე არსებული ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციას მოიცავს.
„მსურს, ბოდიში მოვუხადო საზოგადოებას, ბაკურიანის მოსახლეობას, ტურისტებსა და დამსვენებლებს იმ დროებითი დისკომფორტისთვის, რომელიც მიმდინარე ინფრასტრუქტურულ სამუშაოებს ახლავს. კარგად გვესმის, რომ მასშტაბური პროექტების განხორციელება გარკვეულ შეზღუდვებს იწვევს, თუმცა ეს სამუშაოები ბაკურიანისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია“, - აღნიშნა რევაზ სოხაძემ.
პირველი პროექტის ფარგლებში მიმდინარეობს გამწმენდი ნაგებობის გაფართოება-რეკონსტრუქცია და ახალი რეზერვუარების მშენებლობა. ამ ეტაპზე მოწყობილია 15.4 კილომეტრი წყალმომარაგების და 18 კილომეტრი წყალარინების ქსელი, ასევე 562 რკინაბეტონის ჭა. სამუშაოების დაახლოებით 50% უკვე შესრულებულია.
მეორე პროექტის ფარგლებში უკვე მოწყობილია 19.3 კილომეტრი წყალმომარაგების და 17.3 კილომეტრი წყალარინების ქსელი, ასევე 387 რკინაბეტონის ჭა. სამუშაოები მიმდინარეობს აღმაშენებლის, წაქაძის, სადგურისა და გოგოლაძის ქუჩებზე, ასევე კოხტა-მიტარბის მიმართულებით. პროექტის შესრულების მაჩვენებელი 43%-ს შეადგენს.
მესამე პროექტის ფარგლებში სოფელ ტიმოთესუბანთან შენდება ახალი სათავე ნაგებობა და სატუმბი ინფრასტრუქტურა. დასრულების ეტაპზეა საფილტრი სადგურის მშენებლობა, მოწყობილია ორი ახალი, თითოეული 3 000 კუბური მეტრი მოცულობის რეზერვუარი და სრულად აშენებულია დაახლოებით 4.8-კილომეტრიანი მაგისტრალური მილსადენი. პროექტის ფარგლებში სამუშაოების 68% შესრულებულია.
ადგილზე გამართულ სამუშაო შეხვედრაზე განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო მიმდინარე სამუშაოების კოორდინაციასა და შესრულების ტემპს. ინფრასტრუქტურის მინისტრმა შესაბამის უწყებებს დაავალა, სამუშაოები მაქსიმალურად კოორდინირებულად და ინტენსიურად წარიმართოს, რათა წყალმომარაგებისა და წყალარინების ქსელების მოწყობის დასრულებისთანავე დაუყოვნებლივ დაიწყოს დაზიანებული ქუჩებისა და საგზაო საფარის აღდგენა.
„ვიმედოვნებთ, რომ მიმდინარე წლის განმავლობაში ძირითადი სამუშაოები დასრულდება და უკვე მომავალი წლიდან ბაკურიანს ექნება თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი, გამართული წყალმომარაგებისა და საკანალიზაციო სისტემები. ამასთან, პარალელურად ვიწყებთ საგზაო ინფრასტრუქტურის მოწესრიგებას, რათა მიმდინარე სამუშაოებით გამოწვეული დისკომფორტი მინიმუმამდე დავიყვანოთ“, - განაცხადა სოხაძემ.
პროექტების დასრულების შემდეგ, ბაკურიანის 15 000-ზე მეტი ბენეფიციარი 24-საათიანი წყალმომარაგებითა და თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი წყალმომარაგებისა და წყალარინების ინფრასტრუქტურით ისარგებლებს. სამუშაოები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 140 მილიონ ლარზე მეტით ფინანსდება.
ინფორმაციას ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ავრცელებს.
