ყაზახეთი 2027-2029 წლებში მშპ-ის 5%-ზე მეტ ზრდას პროგნოზირებს
ყაზახეთის მთავრობამ 2027-2029 წლების სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგნოზი და რესპუბლიკური ბიუჯეტის პროექტი დაამტკიცა, რომლის მიხედვითაც რეალური მშპ-ის საშუალო წლიური ზრდა 5%-ს გადააჭარბებს, რასაც ხელს შეუწყობს წარმოების, სოფლის მეურნეობის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და სხვა არასანავთობო სექტორების გაფართოება.
პროგნოზი მომზადდა გლობალური ეკონომიკური პერსპექტივისა და საგარეო ბაზრებზე არსებული პირობების გათვალისწინებით. თანდართული ბიუჯეტის პროექტი, რომელიც პრემიერ-მინისტრ ოლჟას ბექტენოვის თავმჯდომარეობით გამართულ მთავრობის იმავე სხდომაზე დამტკიცდა.
მთავრობის საბაზისო სცენარის მიხედვით, რეალური მშპ 2027 წელს 5.3%-ით, 2028 წელს 5.5%-ით, ხოლო 2029 წელს 5.4%-ით გაიზრდება. ნომინალური მშპ-ის მოცულობა 2027 წელს 199.3 ტრილიონი ყაზახური ტენგედან 2029 წელს 245 ტრილიონ ტენგომდე გაიზრდება, რაც თითქმის 23%-იანი მატებაა.
ეკონომიკის გაფართოების ძირითად მამოძრავებელ ძალად არასანავთობო სექტორები განიხილება. მოსალოდნელია, რომ წარმოების სექტორის გამოშვება საშუალოდ წლიურად 5.9%-ით გაიზრდება, რაც მნიშვნელოვნად აღემატება სამთო სექტორისთვის პროგნოზირებულ 2%-იან ზრდას. ყველაზე დიდი წვლილი მოსალოდნელია მეტალურგიის, მანქანათმშენებლობის, სამშენებლო მასალების, ქიმიური მრეწველობისა და სურსათის წარმოების მიმართულებით.
ნავთობის ექსპორტი და მთლიანად სამთო სექტორი კვლავ მნიშვნელოვან როლს შეინარჩუნებს ეკონომიკასა და საჯარო ფინანსებში, თუმცა პროგნოზი ითვალისწინებს, რომ წარმოების ახალი მოცულობის უფრო დიდი წილი წარმოებასა და სხვა არასანავთობო საქმიანობაზე მოვა.
მომსახურების სექტორიც, სავარაუდოდ, მაღალ ტემპს შეინარჩუნებს. ვაჭრობის საშუალო წლიური ზრდა 5.7%-ით, ინფორმაციისა და კომუნიკაციების სექტორის 9.2%-ით, ხოლო ტრანსპორტისა და სასაწყობე საქმიანობის — 10.4%-ით არის პროგნოზირებული.
ტრანსპორტის სექტორის პროგნოზი ეფუძნება ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტის, ანუ შუა დერეფნის, სწრაფ გაფართოებას. ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში ყაზახეთის გავლით წლიური სატვირთო გადაზიდვების მოცულობა 0.8 მილიონი ტონიდან 4.5 მილიონ ტონამდე გაიზარდა, ხოლო მიწოდების ვადები დაახლოებით 28–32 დღიდან 13–17 დღემდე შემცირდა. თუმცა მარშრუტზე კვლავ მნიშვნელოვნად ნაკლები ტვირთი გადის, ვიდრე დამკვიდრებულ ჩრდილოეთ დერეფნებზე, და მონაწილე ქვეყნები დარჩენილი შეფერხებების აღმოფხვრაზე მუშაობას განაგრძობენ.
ინფრასტრუქტურის დაფინანსება ბიუჯეტის პროექტის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულებაა, თუმცა ბექტენოვმა განაცხადა, რომ ამას უფრო მკაცრი ფინანსური დისციპლინაც უნდა ახლდეს. ბიუჯეტის მთლიანი დეფიციტის პროგნოზი 2027 წელს მშპ-ის 2.3%-დან 2029 წელს მხოლოდ 0.4%-მდე შემცირებას ითვალისწინებს. თუმცა არასანავთობო დეფიციტი, რომელიც ნავთობის შემოსავლების გარეშე არსებულ საბიუჯეტო დანაკლისს ზომავს, მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი დარჩება.
ინფლაციის პროგნოზი 2027 წელს 7.5%-9.5%-ს, ხოლო 2028 და 2029 წლებში 6%-8%-ს შეადგენს. ეს ფასებზე ზეწოლის შემცირებას ნიშნავს, თუმცა ინფლაცია კვლავ საკმარისად მაღალი იქნება იმისთვის, რომ გავლენა მოახდინოს შინამეურნეობების მსყიდველუნარიანობაზე, ბიზნესის ხარჯებსა და დაფინანსების პირობებზე.
სხვა სიახლეები
01.09.2026.13:48
ანაკლიის აკვატორიაში მეორე დამღრმავებელი გემი Al-Idrisi შემოვიდა - ფსკერის დაღრმავების სამუშაოებს ბელგიური კომპანია Jan De Nul ჯგუფის ფლოტის ორი გემი Al-Idrisi და Tristao Da Cunha ერთად ახორციელებენ
01.09.2026.13:06
ანაკლიის პორტში ფსკერის დაღრმავება აქტიურ რეჟიმში მიმდინარეობს - მომავალი პორტის საზღვაო აკვატორიაში მეორე დამღრმავებელი გემი Al-Idrisi შემოვიდა.
უკვე დასრულდა ტალღმტეხელის ძირში, დაახლოებით 1 კილომეტრის სიგრძის მონაკვეთზე ზღვის ფსკერის დაღრმავება და დაიწყო აკვატორიის (შემოსასვლელი და მოსაბრუნებელი არხი) დაღრმავებითი სამუშაოები, რომელსაც ბელგიური კომპანია Jan De Nul ჯგუფის ფლოტის დამღრმავებელი გემები - Al-Idrisi და Tristao Da Cunha ერთად ახორციელებენ.
ამჟამად ხმელეთის მხარეს ქვისა და ღორღის ჩაყრის/ტალღმტეხის საწყისი ტანის პირველი მონაკვეთი შენდება, რომლის დასრულების შემდგომ მშენებლობა ზღვაში გადაინაცვლებს. დაღრმავებითი სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ანაკლიის აკვატორიაში ზღვის ფსკერი დაახლოებით 17.5 მეტრამდე დაღრმავდება და აშენდება 1,376 მეტრის სიგრძის მქონე ტალღმტეხელი.
17.5 მეტრიანი სიღრმე უზრუნველყოფს შავ ზღვაში მცურავი ყველაზე მაღალი ტვირთამწეობის გემების მიღების შესაძლებლობას. 1,376 მ. სიგრძის მქონე ტალღმტეხელი შექმნის დაცულ აკვატორიას და უზრუნველყოფს ღრმაწყლოვანი საკონტეინერო ნავმისადგომების, ასევე მშრალი და ნაყარი ტვირთებისთვის ნავმისადგომების განვითარების შესაძლებლობას. საპროექტო გადაწყვეტა გათვლილია პორტის არანაკლებ 95%-იან წლიურ საოპერაციო ხელმისაწვდომობაზე.
ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის სამშენებლო სამუშაოები გეგმა-გრაფიკის მიხედვით მიმდინარეობს. სამუშაოებზე უწყვეტ რეჟიმში გამოიყენება მძიმე საზღვაო და სამშენებლო ტექნიკა, ხოლო გეოდეზიური და გარემოსდაცვითი მონიტორინგი თანამედროვე წყალქვეშა სისტემებისა და ლიდარ დრონების გამოყენებით ხორციელდება.
ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგური „ლენდლორდის" მოდელით ვითარდება - სახელმწიფო ქმნის და ფლობს ძირითად საპორტო ინფრასტრუქტურას, ხოლო კერძო პარტნიორები უზრუნველყოფენ ტერმინალების განვითარებასა და ოპერირებას. აღნიშნული მოდელი ქმნის კონკურენტულ გარემოს, ხელს უწყობს საერთაშორისო პარტნიორების ჩართვას, ტვირთნაკადების მოზიდვას და პორტის ეფექტიან ფუნქციონირებას.
საპორტო ინფრასტრუქტურის გარდა, სახელმწიფო უზრუნველყოფს ანაკლიამდე მისასვლელი სატრანსპორტო ქსელის, ახალი საავტომობილო გზისა და რკინიგზის მშენებლობას.
ანაკლიის პორტში მიმდინარე სამუშაოებს შპს „ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის" დირექტორი ზურაბ სიჭინავა, საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს დირექტორი ივანე აბაშიძე და ბელგიური კომპანიის Jan De Nul წარმომადგენელი, ანაკლიის პროექტის დირექტორი ერიკ ბეიტსი გაეცნენ.