ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის დასაჩქარებლად სახელმწიფომ გარანტირებული შესყიდვის ტარიფები და პირობები უნდა გადახედოს. ამის შესახებ  ტელეკომპანია „მაესტროს“ ეთერში გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას მცირე და საშუალო ჰესების ასოციაციის თავმჯდომარემ, გიორგი მარგებაძე ისაუბრა. 

მისი შეფასებით, არსებული მოდელი ინვესტორებისთვის საკმარისად მიმზიდველი არ არის, მაშინ როდესაც ქვეყანას ახალი გენერაციის ობიექტების სწრაფად ამოქმედება სჭირდება ენერგოდეფიციტის შესამცირებლად.

„როდესაც თოვლი დნობას იწყებს, ჩვენი ჰიდროელექტროსადგურები 100%-იანი დატვირთვით მუშაობენ. შესაბამისად, მაისის შუიდან ივნისის ბოლომდე, დაახლოებით თვენახევრის განმავლობაში, ჭარბი ელექტროენერგია (პროფიციტი) გვაქვს. ამ დროს გვიწევს წყლის დაღვრა, რაც ძალიან ცუდია, რადგან, როდესაც ახალი სადგურის ასაშენებლად ინვესტორი ბანკში მიდის, ბანკი ხედავს, რომ იმ თვეებში, როდესაც ყველაზე მაღალი გენერაცია უნდა გქონდეს, გამომუშავება გინახევრდება (ხშირად რეჟიმულად 60-70%-საც კი ვაკლებთ). შედეგად, თუ პროექტის უკუგება 8-9 წელი უნდა ყოფილიყო, ის 12-13 წლამდე იზრდება, რის გამოც ბანკი დაფინანსებაზე უარს ამბობს. ამიტომ, სასწრაფოდ არის გამოსავალი მოსაფიქრებელი.

ამ მიმართულებით რამდენიმე საკითხია მნიშვნელოვანი. პირველი, საექსპორტო პოტენციალის გაზრდა. ვიცით, რომ თურქეთში ამ პერიოდში იმდენი მზის სადგურია შესული ექსპლუატაციაში, რომ ჩვენგან ელექტროენერგია აღარ სჭირდებათ. აქ უკვე ალტერნატივად რჩება შავი ზღვის კაბელი, რომლის პროექტირება, კვლევების დასრულება და სამშენებლო სტადიაზე გადასვლა მაქსიმალურად სწრაფი ტემპით უნდა მოხდეს, რადგან ევროპა არის ბაზარი, სადაც მაის-ივნისშიც ძალიან დიდი მოხმარებაა.

გარდა საექსპორტო პოტენციალისა, აუცილებლად უნდა ვიფიქროთ შიდა მოხმარებაზეც. ჭარბი ელექტროენერგია გვაძლევს შესაძლებლობას, მოვიზიდოთ ისეთი ბიზნესი, როგორიცაა ხელოვნური ინტელექტი, რადგან დატაცენტრებს ძალიან დიდი მოხმარება აქვთ. როდესაც ხელოვნურ ინტელექტს ვახსენებთ, მხოლოდ ჩიპები და რობოტები არ უნდა წარმოვიდგინოთ - ყოველი ხელოვნური ინტელექტის მიღმა დგას დატაცენტრი, ხოლო დატაცენტრის უკან - ტურბინა და გენერატორი, რომელიც ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს.

გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია სოფლის მეურნეობა. ერთ მაგალითს გეტყვით: საბჭოთა კავშირის დროს მელიორაცია, კერძოდ კი სატუმბი სადგურები, 400 მეგავატს მოიხმარდა, დღეს კი მხოლოდ 30 მეგავატს მოვიხმართ. მელიორაციის განვითარებით, სადაც ადრე მიწები არ ირწყვებოდა, მოხმარება საგრძნობლად აიწევს. სხვათა შორის, ახლახან მიღებული კანონი, რომელიც 6 წელზე უფროსი ასაკის ავტომობილების შემოყვანას კრძალავს და მაღალ საბაჟო გადასახადებს აწესებს, ბიძგს მისცემს ქვეყანაში ელექტრომობილების შემოსვლას, რაც თავისთავად გაზრდის მოხმარებას.

ელექტროენერგიის მოხმარება მაის-ივნისში კი გაგვეზრდება, მაგრამ დანარჩენი 10-11 თვე მაინც დეფიციტური გვაქვს. ამ პერიოდში ახალი ელექტროსადგურები ექსპლუატაციაში დროულად უნდა შევიყვანოთ. თუმცა, სანამ მოხმარების ზრდა მაის-ივნისის მაჩვენებლებს დაეწევა, მანამდე სახელმწიფო აუცილებლად უნდა ჩაერთოს, რომ სადგურები არ გაჩერდეს, დაფინანსდეს და აშენდეს, რათა მათ დანარჩენი თვეების დეფიციტი შეავსონ.

ამისთვის გარანტირებული შესყიდვის ტარიფი და პერიოდი უნდა გადაიხედოს. თუ მზის ენერგიას 12-თვიან გარანტირებულ ტარიფს ვაძლევთ, ჰიდრომ რა დააშავა? ამ სფეროს განვითარებისთვის ჰიდროსადგურებსაც უნდა მივცეთ თუ 12-თვიანი არა, 10-11-თვიანი გარანტია მაინც. რა თქმა უნდა, ტარიფიც უფრო პროგნოზირებადი უნდა გავხადოთ ინვესტორისთვის, რათა თანხების მოზიდვა ბევრად მარტივი გახდეს“, - განაცხადა გიორგი მარგებაძემ.