საექსპორტო სეზონმა გამოკვეთა ელექტროენერგიის საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირების საჭიროება - Galt & Taggart
Galt & Taggart-ი განახლებულ პუბლიკაციას ,,ელექტროენერგიის ბაზარი საქართველოში - აგვისტო 2026” - ს აქვყენებს. პუბლიკაციაში მიმოხილულია სექტორში არსებული ძირითადი ტენდენციები და სამომავლო პერპექტივები.
,,საექსპორტო სეზონი დასრულდა და აგვისტოდან დაიწყო იმპორტ-დამოკიდებული პერიოდი - 2026 წლის აგვისტოში ელექტროენერგიის მოხმარება შემცირდა, ძირითადად შედარებით გრილი ზაფხულის ფონზე. აღრიცხულ კლებაზე მიკრო სიმძლავრის სადგურების გამომუშავებამაც იმოქმედა, რომელიც სტატისტიკაში მოხმარებას აკლდება. ჩვენი შეფასებით, ამ გამომუშავების გათვალისწინებით, 2026 წლის აგვისტოში ელექტროენერგიის მოხმარება წლიურად 1.7%-ით შემცირდებოდა, ოფიციალურად აღრიცხული 3.6%-ის ნაცვლად. 2026 წლის აგვისტოში თბოსადგურების წილმა ჯამურ მიწოდებაში 23.8% შეადგინა, ხოლო მათი გამომუშავება წლიურად 0.2%-ით შემცირდა. თბოსადგურების ჩართვა საჭირო გახდა მოხმარებასა და განახლებად გენერაციას შორის სხვაობის შესავსებად, „იმერეთის“ ხაზის გადატვირთვის რისკის შესამცირებლად და სისტემისთვის აუცილებელი რეზერვების უზრუნველსაყოფად. 2026 წლის 8 თვის შეჯამება: საექსპორტო სეზონმა გამოკვეთა საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირების საჭიროება. 2026 წლის საექსპორტო სეზონი მაისი-ივლისით შემოიფარგლა. თურქეთში ელექტროენერგიის დაბალმა ფასებმა და სუსტმა მოთხოვნამ გამოიწვია საქართველოდან ექსპორტის რაოდენობის და შესაბამისად საექსპორტო შემოსავლების შემცირება (-53.8% წ/წ, 10.7 მლნ აშშ დოლარი). ამასთან, საქართველოში საჭირო გახდა ჭარბი ჰიდროგენერაციის ტექნიკური შეზღუდვა (ჩვენი შეფასებით, დაახლოებით 0.5 ტვტ.სთ, რაც 8 თვის ჯამური განახლებადი გენერაციის 6.1%-ია). ზაფხულის შედეგები საინვესტიციო კლიმატის სისტემის საჭიროებებზე მორგების აუცილებლობას აჩვენებს. ჩვენი აზრით, ახალი პროექტების მხარდაჭერისას, მეტი მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს გამომუშავების სეზონურობასა და სისტემის საიმედოობაში მათ წვლილს, რაც CFD-ის პირობებსა და ტარიფებშიც უნდა აისახოს”, - აღნიშნულია ანგარიშში.
სხვა სიახლეები
„ლენდლორდის“ მოდელი ხელს შეუწყობს კერძო სექტორის ინვესტიციების მოზიდვას
30.09.2026.13:11
მსოფლიო ბანკი განახლებულ ანგარიშს „ინტეგრაცია: მსოფლიო დონის სავაჭრო ლოგისტიკა ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის გასწვრივ“ აქვეყნებს და მიუთითებს, რომ სტრატეგიულ ინვესტიციებს განვითარებად ტრანსკასპიურ სატრანსპორტო დერეფანში (TCTC), რომელიც „შუა დერეფნის“ სახელითაც არის ცნობილი, შეუძლიათ 2040 წლისთვის ამ მარშრუტის გასწვრივ ვაჭრობის მოცულობა სამჯერ და მეტად გაზარდონ, გაანახევრონ მგზავრობის დრო, 3,3%-ით აამაღლონ მშპ და დამატებით 2 მილიონი სამუშაო ადგილი შექმნან.
დოკუმენტში ყურადღება გამახვილებულია ანაკლიის პორტის ეკონომიკურ მნიშვნელობაზე და ხაზგასმულია landlord-ის მოდელის უპირატესობები.
,,საქართველოს მთავრობა ავითარებს ფოთის ჩრდილოეთით მდებარე ანაკლიის ღრმაწყლოვან პორტს, რომლის ოპერირების დაწყება 2029 წელს არის მოსალოდნელი. პორტს ექნება განვითარებისათვის საკმარისი სივრცე, რაც დროთა განმავლობაში მის გაფართოებას შესაძლებელს გახდის. იგი შეძლებს შავი ზღვის მიმართულებით მოსალოდნელი ყველაზე დიდი ზომის გემების მომსახურებას და მულტიმოდალური სატრანსპორტო კავშირებით იქნება დაკავშირებული მის უკანა ზონასთან.
რაც უფრო მნიშვნელოვანია, ანაკლიის პორტი ვითარდება „Landlord“ მოდელის საფუძველზე, რითაც პორტის სექტორის მართვის ისეთი მიდგომა ინერგება, რომელიც შეესაბამება გლობალურ საუკეთესო პრაქტიკას და საქართველოს საერთო ტვირთების საზღვაო პორტებში აქამდე პრეცედენტი არ ჰქონია.
მოსალოდნელია, რომ აღნიშნული მიდგომა ხელს შეუწყობს კერძო სექტორის ინვესტიციების მოზიდვას სახელმწიფო კონტროლის შენარჩუნების პირობებში, უზრუნველყოფს მსოფლიო დონის მომსახურების განვითარებას და დროთა განმავლობაში ანაკლიის პორტში ერთზე მეტი ტერმინალისა და ერთზე მეტი ტერმინალის ოპერატორის საქმიანობის შესაძლებლობას შექმნის.
შედეგად, შესაძლებელი გახდება არა მხოლოდ პორტებს შორის კონკურენციის განვითარება ფოთისა და ბათუმის პორტებთან მიმართებით, არამედ პორტის შიგნით კონკურენციის ჩამოყალიბებაც თავად ანაკლიის პორტში”, - აღნიშნულია ანგარიშში.