საქართველოდან თურქეთში ელექტროენერგიის ექსპორტი დაიწყო 6 ივლისს, რაც თურქეთის ბაზარზე ფასების ზრდით იყო გამოწვეული - Galt & Taggart
Galt & Taggart - ი განახლებულ პუბლიკაციას ,,ელექტროენერგიის ბაზარი საქართველოში - ივნისი 2026”-ს აქვეყნებს.
ანგარიშის თანახმად, 2026 წლის ექსპორტის შემცირება და გენერაციის შეზღუდვები საქართველოს ენერგოსისტემის სეზონურ გამოწვევებს ნათლად გვაჩვენებს 2026 წლის ივნისში ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 0.3%-ით გაიზარდა და 1.1 ტვტ.სთ შეადგინა, ხოლო ექსპორტი 84.3%-ით შემცირდა 0.004 ტვტ.სთ-მდე. შედეგად, ჯამურმა მოთხოვნამ 15.5%-ით იკლო 1.1 ტვტ.სთმდე.
,,ივნისში ელექტროენერგიის კომერციული ექსპორტი არ განხორციელებულა. ერთადერთი ექსპორტიორი იყო ესკო, რომელმაც დააბრუნა ძველი ვალი. ექსპორტის
შემცირების მიზეზი თურქეთში ჭარბი გენერაცია იყო, რის გამოც თურქეთმა შეზღუდა საქართველოდან იმპორტი. საქართველოში ელექტროენერგიის გენერაცია წლიურად
16.3%-ით შემცირდა. შემცირებული მოთხოვნის ფონზე, საქართველოს ელექტროსისტემას მოუწია გენერაციის შეზღუდვა მოთხოვნა-მიწოდებას შორის ბალანსის დასაცავად, მაისის მსგავსად. ჩვენი მოლოდინით, ივლისში გენერაციის შეზღუდვის მოცულობა შემცირდება, სეზონურად შემცირებული ჰიდროგენერაციის და 6
ივლისიდან დაწყებული ექსპორტის გამო.
2026 წლის პირველ ნახევარში, საქართველოში ელექტროენერგიის ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 5.1%-ით გაიზარდა და 7.3 ტვტ.სთ შეადგინა. იმპორტისა და
თბოგენერაციის წილი ჯამურ მიწოდებაში 31.1%-ს წარმოადგენდა (vs 25.8% 1H25).
გაზრდილია იმპორტ-დამოკიდებულება იანვარ-აპრილში და შემცირებულია ექსპორტი მაისი-ივნისში, რაც საქართველოს სეზონურ გამოწვევებს უსვამს ხაზს. აუცილებელი ხდება ისეთი ინფრასტრუქტურის განვითარება, რომელიც უპასუხებს საქართველოს
სეზონურ გამოწვევებს. ესენია: რეზერვუარიანი ჰიდროსადგურები, ქარის სადგურები, ენერგიის დამაგროვებელი ბატარეები და საექსპორტო ინფრასტრუქტურა (შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის ჩათვლით)”, - აღნიშნულია ანგარიშში.
ამასთან, Galt & Taggart - ის შეფასებით, ელექტროენერგიის მოხმარება შემცირდა აფხაზეთში და გაიზარდა პირდაპირი და საცალო მომხმარებლებისთვის
ელექტროენერგიის მოხმარება 2026 წლის ივნისში წლიურად 0.3%-ით გაიზარდა და 1.1 ტვტ.სთ შეადგინა. სეგმენტების მიხედვით:
• აფხაზეთის რეგიონი: -8.7% წ/წ
• პირდაპირი მომხმარებლები: +2.5% წ/წ
• საცალო მომხმარებლები: +1.5% წ/წ
მოხმარების ეს ტრენდი დაკავშირებულია კლიმატურ ფაქტორებთან და ენერგოინტენსიური საწარმოების სტაბილურ მუშაობასთან.
,,ივნისში გენერაცია შემცირდა სისტემის ოპერატორის მიერ დაწესებული გენერაციის შეზღუდვის გამო. ივნისში მოხმარების უმნიშვნელო ზრდას დაემთხვა ექსპორტის მინიმუმამდე შემცირება, რის გამოც ჯამური მოთხოვნა შემცირდა. მოთხოვნა-მიწოდებას შორის ბალანსის დასაცავად, სისტემის ოპერატორმა (ელექტროსისტემამ), მაისის თვის მსგავსად, მოითხოვა გენერაციის შეზღუდვა. ჩვენი ინფორმაციით, ივნისში კარგი ჰიდროლოგია იყო და რომ არა შეზღუდვები, გენერაცია წლიურად გაიზრდებოდა. შესაბამისად, გენერაციის წლიური კლება მეტწილად შეზღუდვებით აიხსნება.
2026 წლის ივნისში ადგილობრივი გენერაცია 16.3%-ით შემცირდა და 1.1 ტვტ.სთ შეადგინა, აქედან:
o ჰიდროგენერაცია: -16.1% წ/წ, მათ შორის:
o ენგურ-ვარდნილი: +3.3% წ/წ
o სხვა რეგულირებული ჰესები: -30.7% წ/წ
o დერეგულირებული ჰესები: -34.8% წ/წ
o ქარის და მზის გენერაცია: -14.0% წ/წ
o თბოგენერაცია: მინიმალური გენერაცია ტესტირების გასავლელად.
ელექტროენერგიის კომერციული იმპორტი არ განხორციელებულა”, - წერს Galt & Taggart - ი.
Galt & Taggart - ი გენერაციის შეზღუდვების გაგრძელებას ივლისის პერიოდში
არ მოველის, რადგან:
• ისტორიულად, ივლისის თვე ნაკლები გენერაციის სიჭარბით ხასიათდება - დასრულებულია წყალუხვობის პერიოდი მდინარეებში.
• საქართველოს კლიმატური პირობებისა და ტურისტული სეზონის გააქტიურებასთან ერთად, მოსალოდნელია ადგილობრივი მოხმარების ზრდაც.
• თურქეთში ექსპორტი დაიწყო 6 ივლისიდან, რაც ენერგიაზე მოთხოვნას გაზრდის.
• ესკოს გაფორმებული აქვს თურქეთთან ბარტერის შეთანხმება, რომლის პირობებიც შეგიძლიათ იხილოთ ჩვენი მაისის თვის მიმოხილვაში. ბარტერის გამოყენება გაზრდის ექსპორტს და შესაბამისად მოთხოვნას ელექტროენერგიაზე.
სხვა სიახლეები
EBRD ყაზახეთის ეროვნული ელექტროენერგეტიკული ქსელის მოდერნიზაციას უწყობს ხელს - დეტალები
17.09.2026.19:00
ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD) ყაზახეთის ელექტროენერგეტიკული ქსელის მოდერნიზაციის გეგმებს მხარს უჭერს და რეგიონული ელექტროენერგიის გამანაწილებელი კომპანია Alatau Zharyk Company-ის (AZhC) გრძელვადიანი საინვესტიციო პროგრამის დაფინანსებაში მონაწილეობს. კომპანია ალმათის ქალაქსა და რეგიონში დაახლოებით 4 მილიონ ადამიანს და 50 000-მდე კომერციულ მომხმარებელს ელექტროენერგიით ამარაგებს.
EBRD-ის მიერ AZhC-სთვის გამოყოფილი 102 მილიარდ ყაზახურ ტენგემდე (€194 მილიონი) ოდენობის გრძელვადიანი სესხი კომპანიას ავტომატური აღრიცხვისა და ტელემექანიკის მოწყობილობების შესყიდვაში, ასევე დაბალი და საშუალო ძაბვის ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილების ინფრასტრუქტურის განახლებაში დაეხმარება.
ეს ყაზახეთში EBRD-ის მიერ მხარდაჭერილი უახლესი ოპერაციაა ენერგეტიკისა და კომუნალური სექტორების მოდერნიზაციის ეროვნული პროექტის (MEKS) ფარგლებში. მთავრობის მიერ ინიცირებული პროგრამა მიზნად ისახავს გათბობის, ელექტროენერგიის, წყალმომარაგებისა და წყალარინების ქსელებისა და ინფრასტრუქტურის მოდერნიზებას, რათა მოსახლეობისთვის საიმედო და ხარისხიანი მომსახურება და მდგრადი ეკონომიკური განვითარება უზრუნველყოს.
MEKS-ის მხარდაჭერით EBRD ხელს უწყობს ყაზახეთის ენერგეტიკულ ქსელში არსებული მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული პრობლემების მოგვარებას. ქვეყნის ელექტროენერგეტიკული ქსელის დადგმული გენერაციის სიმძლავრე 24 გიგავატზე მეტია, ხოლო მისი დაფარვის არეალი 470 000 კვადრატულ კილომეტრს აღემატება, რაც მას მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს ქსელად აქცევს.
პროექტი ხელს შეუწყობს AZhC-ის შემდგომ ციფრულ ტრანსფორმაციას ქვესადგურებზე ჭკვიანი მრიცხველების დამონტაჟებისა და ჭკვიანი ქსელის საპილოტე ტექნოლოგიების დანერგვის გზით. პროექტი ასევე გააძლიერებს AZhC-ის კიბერუსაფრთხოებას და ხელს შეუწყობს შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელებას Samruk Energy-ის დონეზეც.
მოსალოდნელია, რომ მოდერნიზაციის შედეგად ელექტროენერგიის წლიური დაზოგვა დაახლოებით 22 გიგავატსაათს მიაღწევს, ხოლო CO₂-ის წლიური ემისიები დაახლოებით 12 000 ტონით შემცირდება. პროექტი ასევე ხელს შეუწყობს ალმათის რეგიონში განახლებადი ენერგიის შემდგომ განვითარებას.
ყაზახეთსა და EBRD-ს შორის გაფორმებული ხუთწლიანი გაძლიერებული პარტნიორობის ჩარჩო შეთანხმების შესაბამისად, პროექტი ასევე ხელს შეუწყობს ქალაქ ალათაუს განვითარებას - კერძოდ, Zhetygen-ის ელექტროენერგიის ქვესადგურისა და მასთან დაკავშირებული 110 კვ-იანი გადამცემი ხაზის რეკონსტრუქციას. ეს ხელს შეუწყობს ელექტროენერგიის საიმედო მიწოდების უზრუნველყოფას ქალაქის განვითარების ამ მასშტაბური, ჭკვიანი ქალაქის ინიციატივისთვის.
დღემდე EBRD-მა ყაზახეთში 358 პროექტის მეშვეობით თითქმის $13.6 მილიარდის (€11.7 მილიარდი) ინვესტიცია განახორციელა, რაც ქვეყანას ცენტრალურ აზიაში EBRD-ის ინვესტიციების ყველაზე მსხვილ და ხანგრძლივ მიმღებად აქცევს.