სექტემბერში ლარმა გამყარება განაგრძო, რასაც ხელი შეუწყო უცხოური ვალუტის ძლიერმა შემოდინებამ და საერთაშორისო რეზერვების რეკორდულად მაღალმა დონემ, - წერს მსოფლიო ბანკი.

,,საქართველოს საგადასახდელო ბალანსის მდგომარეობა გაუმჯობესდა მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის შემცირებისა და ფინანსური შემოდინებების ზრდის ფონზე
2026 წლის პირველ ნახევარში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი წლიურ ჭრილში 49.4%-ით შემცირდა და მშპ-ის 2.6% შეადგინა, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდში დაფიქსირებული 5.9%-ის შემდეგ. აღნიშნული გაუმჯობესება საქონლითა და მომსახურებით ვაჭრობის დეფიციტის 14.2%-იანმა შემცირებამ განაპირობა.

პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების (FDI) წმინდა შემოდინებებმა მშპ-ის 3.9% შეადგინა, რაც, მიუხედავად 2025 წლის პირველ ნახევართან შედარებით შემცირებისა (4.8%-დან), საკმარისი აღმოჩნდა მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის სრულად დასაფარად.

ივნისის ბოლოს მთლიანი საგარეო ვალი მშპ-ის 69.3%-მდე შემცირდა, მაშინ როდესაც ერთი წლით ადრე ეს მაჩვენებელი 74.3%-ს შეადგენდა. აღნიშნული განპირობებული იყო იმით, რომ საგარეო ვალი წლიურ ჭრილში 6.1%-ით გაიზარდა, რაც მნიშვნელოვნად ჩამორჩებოდა აშშ დოლარში გამოხატული ნომინალური მშპ-ის ზრდის ტემპს. სექტემბერში ლარის გამყარება გაგრძელდა, რასაც უცხოური ვალუტის ძლიერი შემოდინებები და საერთაშორისო რეზერვების რეკორდული მოცულობა უწყობდა ხელს სექტემბერში ლარი აშშ დოლარის მიმართ წლიურ ჭრილში 3.5%-ით, ხოლო ევროს მიმართ 5.2%-ით გამყარდა. ამავდროულად, ლარის ნომინალური ეფექტური გაცვლითი კურსი (NEER) 6.7%-ით გამყარდა, აგვისტოში დაფიქსირებული 5.8%-იანი ზრდის შემდეგ.

აგვისტოში, ბოლო ხელმისაწვდომი მონაცემებით, ლარის რეალური ეფექტური გაცვლითი კურსი (REER) წლიურ ჭრილში 3.2%-ით გამყარდა, ივლისში დაფიქსირებული 3.0%-ის შემდეგ, რაც კვლავ მიუთითებს ქვეყნის საგარეო კონკურენტუნარიანობაზე მზარდ ზეწოლაზე.

მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები რეკორდულ, 8.1 მილიარდ აშშ დოლარამდე გაიზარდა, რაც იმპორტის 5.1 თვის დაფარვის ეკვივალენტურია. რეზერვების მოცულობა წლიურ ჭრილში 56.4%-ით, ხოლო 2025 წლის ბოლოდან 32.2%-ით გაიზარდა.

იანვარ-აგვისტოში საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ უცხოური ვალუტის წმინდა შესყიდვებმა 3 მილიარდ აშშ დოლარსგადააჭარბა, მათ შორის მხოლოდ აგვისტოში 556 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.

საბანკო სექტორმა მდგრადობა შეინარჩუნა - დაჩქარდა დაკრედიტებისა და დეპოზიტების ზრდა, ხოლო მომგებიანობის მაჩვენებლები კიდევ უფრო გაუმჯობესდა
სავალუტო კურსის ცვლილების ეფექტის გამორიცხვით, საკრედიტო პორტფელი წლიურ ჭრილში 14.8%-ით გაიზარდა, ივლისში დაფიქსირებული 14.7%-ის შემდეგ.

დეპოზიტების მოცულობა წლიურ ჭრილში 21.7%-ით გაიზარდა, რასაც თან ახლდა დოლარიზაციის შემცირების პროცესის გაგრძელება.

აქტივების ხარისხი სტაბილური დარჩა - უმოქმედო სესხების წილი მთლიან საკრედიტო პორტფელში უცვლელად, 2.5%-ის დონეზე შენარჩუნდა.

ამავდროულად, საბანკო სექტორის მომგებიანობის მაჩვენებლები კიდევ უფრო გაუმჯობესდა. აქტივებზე უკუგებამ (ROA) 4.1%, ხოლო კაპიტალზე უკუგებამ (ROE) 23.2% შეადგინა. შედარებისთვის, 2025 წლის აგვისტოში აღნიშნული მაჩვენებლები, შესაბამისად, 3.8% და 22.6% იყო.

აგვისტოს ჩათვლით ფისკალური პროფიციტი მნიშვნელოვნად გაიზარდა კაპიტალური დანახარჯების შემცირების ფონზე, ხოლო სახელმწიფო ვალის შეფარდება მშპ-სთან კვლავ შემცირდა

2026 წლის იანვარ-აგვისტოში საბიუჯეტო შემოსავლები წლიურ ჭრილში 9.6%-ით გაიზარდა, მათ შორის საგადასახადო შემოსავლების ზრდამაც 9.6% შეადგინა, რასაც შიდა მოთხოვნა უწყობდა ხელს.

საბიუჯეტო ხარჯები 6.5%-ით გაიზარდა, რაც ძირითადად სოციალური დახმარებებისა და შეღავათების (+8.0%), შრომის ანაზღაურების (+14.2%) და სუბსიდიების (+13.2%) ზრდით იყო განპირობებული.

ამავდროულად, კაპიტალური დანახარჯები წლიურ ჭრილში 20.5%-ით შემცირდა და მშპ-ის 2.1% შეადგინა, წინა წლის შესაბამის პერიოდში დაფიქსირებული 3.0%-ის შემდეგ.

შემცირება უკავშირდებოდა განათლების, ტურიზმისა და რეგიონული ინფრასტრუქტურის პროგრამებზე გაწეული ხარჯების კლებას, ასევე დონორების მიერ დაფინანსებული საგზაო პროექტებისთვის თანხების ათვისების შენელებას.

შედეგად, ბიუჯეტის მთლიანმა სალდომ პროფიციტი დააფიქსირა, რომელმაც 2026 წლის მთლიანი საპროგნოზო მშპ-ის 1.3% შეადგინა. შედარებისთვის, 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდში ბიუჯეტის დეფიციტი მშპ-ის 0.1%-ს შეადგენდა.

აგვისტოს ბოლოს სახელმწიფო ვალი მშპ-ის 32.7%-მდე შემცირდა, 2025 წლის ბოლოს დაფიქსირებული 34.4%-ის შემდეგ.

2025 წლის ბოლოდან საგარეო სახელმწიფო ვალი 5.1%-ით შემცირდა და მთლიანი სახელმწიფო ვალის 64% შეადგინა, ხოლო საშინაო ვალი 10.2%-ით გაიზარდა.

საგადასახადო პოლიტიკაში განხორციელებული ბოლო ცვლილებების გავლენა საბიუჯეტო შემოსავლებზე შედარებით მცირეა და უფრო მეტად 2026 წლის ბოლოდან გამოვლინდება ბოლო პერიოდში განხორციელებული საგადასახადო ცვლილებები საბიუჯეტო შემოსავლების საერთო მოცულობასთან შედარებით მცირე მასშტაბისაა და მათი გავლენა, სავარაუდოდ, უფრო მეტად 2026 წლის ბოლოდან გახდება შესამჩნევი.

აპრილიდან ექვს წელზე მეტი ასაკის ავტომობილებზე აქციზის გადასახადი სამჯერ გაიზარდა.

ამასთან, იმ ოჯახებისთვის, რომელთა წლიური შემოსავალი 100 000 ლარზე ნაკლებია, ქონების გადასახადის შეღავათის დაწესება ბიუჯეტს დაახლოებით 22 მილიონი ლარი დაუჯდება.

გარდა ამისა, საქართველოს მთავრობამ ხორბლის მარცვლისა და ხორბლის ფქვილის იმპორტზე ნებართვის მოსაკრებლები შემოიღო, რომლებიც 2026 წლის 21 სექტემბრიდან ამოქმედდა”, - წერს მსოფლიო ბანკი.