საქართველოს ეკონომიკური კავშირები სპარსეთის ყურის ქვეყნებთანაც მცირეა - Galt & Taggart
2026 წლის 28 თებერვლიდან ირანის გარშემო განვითარებულმა მოვლენებმა გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებზე რყევები გაზარდა და დროებითი შეფერხებები გამოიწვია რეგიონულ საჰაერო სივრცესა და საზღვაო ტრანსპორტში. როგორც Galt & Taggart-ის მიერ მომზადებულ პუბლიკაციაშია აღნიშნული, ირანზე პირდაპირი ეკონომიკური დამოკიდებულება დაბალია. „საქართველოს ირანთან პირდაპირი ეკონომიკური კავშირები მცირეა. 2025 წელს ირანის წილი საქართველოს მთლიან სავალუტო შემოდინებებში (ექსპორტი, ტურიზმი, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები და ფულადი გზავნილები) მხოლოდ 0.9% იყო. გარდა ამისა, 2025 წელს ისრაელსა და ირანს შორის 12-დღიან კონფლიქტსაც საქართველოზე თვალსაჩინო მაკროეკონომიკური გავლენა არ მოუხდენია. ეს აჩვენებს, რომ მოკლე დროით მიმდინარე და გეოგრაფიულად შეზღუდული ესკალაციები, როგორც წესი, საქართველოს ეკონომიკაზე უმნიშვნელო გავლენას ახდენს. მიუხედავად იმისა, რომ ვითარება კვლავ ცვალებადია, ეკონომიკური გავლენა ძირითადად დამოკიდებული იქნება არა თავად პირველად ესკალაციაზე, არამედ იმაზე თუ რამდენ ხანს გასტანს ეს დაძაბულობა“, - აღნიშნულია პუბლიკაციაში.
Galt & Taggart-ის ცნობით, თუ დაძაბულობა განიმუხტება და შეფერხებების გავლენა შეზღუდული დარჩება - როგორც ამ ეტაპზე ველით - საქართველოს ეკონომიკაზე ეკონომიკური გავლენა იქნება მცირე და დროებითი.
„სცენარში, როდესაც კონფლიქტი დაახლოებით ერთ თვეს გასტანს, 2026 წლის მშპ-ის ზრდა ჩვენი 6.0%-იანი საბაზისო პროგნოზიდან მხოლოდ 0.2 პროცენტული პუნქტით შენელდება. ინფლაციური ეფექტები დარჩება ზომიერი და უმეტესად გარდამავალი“, - აცხადებენ თუ დაძაბულობა განიმუხტება და შეფერხებების გავლენა შეზღუდული დარჩება - როგორც ამ ეტაპზე ველით - საქართველოს ეკონომიკაზე ეკონომიკური გავლენა იქნება მცირე და დროებითი. სცენარში, როდესაც კონფლიქტი დაახლოებით ერთ თვეს გასტანს, 2026 წლის მშპ-ის ზრდა ჩვენი 6.0%-იანი საბაზისო პროგნოზიდან მხოლოდ 0.2 პროცენტული პუნქტით შენელდება. ინფლაციური ეფექტები დარჩება ზომიერი და უმეტესად გარდამავალი“, - Galt & Taggart-ში.
საქართველოს ეკონომიკური კავშირები ირანთან, ისრაელთან და სპარსეთის ყურის ქვეყნებთან ზომიერია და ძირითადად რამდენიმე არხშია კონცენტრირებული, განსაკუთრებით ტურიზმში. „ირანთან პირდაპირი ეკონომიკური კავშირები საკმაოდ მცირეა. 2025 წელს ირანის წილი საქართველოს მთლიან სავალუტო შემოდინებებში მხოლოდ 0.9% იყო. ირანიდან მიღებული ტურისტული შემოსავლები მთლიანი ტურისტული შემოსავლების 2.6%-ს შეადგენდა, ხოლო საქონლის ექსპორტის წილი მთლიან ექსპორტში 0.5% იყო. ფულადი გზავნილებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მხრივ ირანიდან შემოდინებები პრაქტიკულად არ ფიქსირდება. ეს მიუთითებს, რომ მხოლოდ ირანთან დაკავშირებული მოკლევადიან შეფერხებებს ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მნიშვნელოვნი გავლენა ჰქონდეს საქართველოს ეკონომიკაზე.
ისრაელი საქართველოსთვის უფრო მნიშვნელოვანი პარტნიორია, განსაკუთრებით ტურიზმისა და ფულადი გზავნილების მიმართულებით. 2025 წელს ისრაელიდან მიღებული ტურისტული შემოსავლები მთლიანი ტურისტული შემოსავლების 12.5% იყო, ხოლო ფულადი გზავნილების წილი 7.6%. ამასთან, საქონლის ექსპორტი და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მცირეა და თითოეული დაახლოებით მშპ-ის 0.1%-ს შეადგენს. მთლიანობაში, 2025 წელს ისრაელის წილი საქართველოს სავალუტო შემოდინებებში მშპის დაახლოებით 2.5% იყო, რაც ზომიერ დამოკიდებულებას მიუთითებს. საქართველოს ეკონომიკური კავშირები სპარსეთის ყურის ქვეყნებთანაც მცირეა, თუმცა დივერსიფიცირებულია ტურიზმსა და პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებში. 2025 წელს ყურის ქვეყნებიდან მიღებული ტურისტული შემოსავლები მთლიანი ტურისტული შემოსავლების 4.5% იყო, ხოლო პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების წილი 4.2%. მიუხედავად ამისა, ეს ნაკადები მთლიან ეკონომიკასთან შედარებით მცირეა და მშპ-ის დაახლოებით 1.1%-ს შეადგენს. მოკლევადიან პერიოდში ყველაზე მგრძნობიარე არხად კვლავ ტურიზმი რჩება“, - აღნიშნულია Galt & Taggart-ის პუბლიკაციაში.
სხვა სიახლეები
J.P. Morgan-მა წარადგინა ახალი ინდექსი - GBI-EM Edge, რომლის შემადგენლობაშია ლარში დენომინირებული საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები
18.09.2026.14:36
J.P. Morgan-მა წარადგინა ახალი ინდექსი - GBI-EM Edge, რომლის შემადგენლობაშია ლარში დენომინირებული საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები.
J.P. Morgan-მა სახელმწიფო ობლიგაციების ინდექსებში, ახალი ინსტრუმენტი - GBI-EM Edge დაამატა, რომლის საბაზრო ღირებულება 328 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს და მოიცავს 26 ქვეყნის 24 ეროვნულ ვალუტასა და 425 ინსტრუმენტს. ახალ ინდექსში ჩართულია საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები და ინდექსის 1.79%-იან წილს შეადგენს.
GBI-EM Edge წარმოადგენს განვითარებადი ფინანსური ბაზრების (frontier market) სრულიად ახალ ინდექსს. ინდექსის მიზანია ისეთი განვითარებადი ბაზრების (frontier market) სახელმწიფო ობლიგაციების დინამიკის ასახვა, რომლებიც მაღალი შემოსავლიანობითა და საერთაშორისო ინვესტორებისთვის გაუმჯობესებული ხელმისაწვდომობით ხასიათდებიან.
საქართველოს ჩართვა ახალ ინდექსში ნიშნავს, რომ ქვეყნის ადგილობრივი ვალუტით დენომინირებული სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდები საერთაშორისო საინვესტიციო ინსტრუმენტის (ბენჩმარკის) ნაწილი გახდა. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან გლობალური ინსტიტუციური ინვესტორები, აქტივების მმართველი კომპანიები და საერთაშორისო საინვესტიციო ფონდები, საინვესტიციო სტრატეგიებში აქტიურად იყენებენ საერთაშორისო ინდექსებს, როგორც პორტფელის სტრუქტურის მნიშვნელოვან მდგენელს.
აღნიშნულ ინდექსში საქართველოს მოხვედრა, თავის მხრივ, ეფუძნება ქვეყნის მყარ მაკროეკონომიკურ პარამეტრებსა და ადგილობრივი ობლიგაციების ბაზარზე წვდომის მზარდ სტანდარტებს. ახალ ინდექსში მონაწილეობა, ადასტურებს საქართველოს მთავრობის ვალის მართვის სტრატეგიით დასახული მიზნებისკენ მიღწეულ პროგრესს, როგორიცაა ბაზრის ზომის გეგმაზომიერი ზრდა და ძლიერი საორიენტაციო ნიშნულების ინსტრუმენტების (ბენჩმარკების) შექმნა, საქართველოს ფასიანი ქაღალდების საერთაშორისო ინდექსებში მოსახვედრად.
მსხვილი ობლიგაციების მშენებლობის პოლიტიკის ნაწილია, 2026 წლის მაისში ადგილობრივ ბაზარზე, სინდიკაციის მეთოდით 400 მილიონი ლარის მოცულობის სახაზინო ფასიანი ქაღალდების სადებიუტო გამოშვებაც, სადაც განსაკუთრებით მაღალი აქტივობა დაფიქსირდა საერთაშორისო ინვესტორების მხრიდან, ადგილობრივი ინვესტორების პარალელურად.
საერთაშორისო ფონდები, რომლებიც ინდექსებში ინვესტირებენ, დამატებით გაზრდიან ინტერესს ლარში დენომინირებულ სახელმწიფო ობლიგაციებზე. სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების ბაზრის გაღრმავება თავის მხრივ ხელს უწყობს ფინანსური სისტემის განვითარებას და კერძო სექტორისთვის კაპიტალის ბაზრის შესაძლებლობების დამატებით გაფართოებას