მთავარიბიზნესიეკონომიკათეგეტა ბიზნესისთვის
ტურიზმიფინანსებიჯანდაცვასპორტი
ტექნოლოგიებიმსოფლიოპოლიტიკაგანათლება
სტარტაპებიWEEKENDბიზნეს მრჩეველისაზოგადოება
კიბერუსაფრთხოებამოსაზრებაფინანსებიპოდკასტები
ეკონომიკური ფორუმიInsider სიუჟეტიBusiness Insider Georgia X TVInsder პოდკასტი
BIG Footballყველა ვიდეოყველა სიახლე
ბიზნეს მედია - Bank of Georgia
flag
AMD 7145.6
-0.0079
flag
AZN 1.5384
0.0018
flag
CNY 38.91
0.0061
flag
EUR 3.05
0.0035
flag
GBP 3.5665
0.0067
flag
KZT 57.12
-0.0003
flag
TRY 0.0544
0.0001
flag
USD 2.6153
0.0032
news banner

ყაზახეთი სატრანსპორტო ქსელებში ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებს ნერგავს

news image
mbc image

ყაზახეთი ხელოვნურ ინტელექტს იყენებს იმის დასადგენად, რომელი მიმართულებებით უნდა იფრინონ ავიაკომპანიებმა და რომელ გზებს სჭირდება შეკეთება, მაშინ როდესაც სხვა ციფრული სისტემები ქვეყნის საზღვრებზე ტვირთების უფრო სწრაფად გადაადგილებას ისახავს მიზნად. ეს პროექტები მთავრობის მიერ განხორციელებული ციფრული სისტემების ფართო პროგრამის ნაწილია, რომლის მიზანია ყაზახეთის, როგორც რეგიონული სატრანსპორტო ჰაბის, როლის გაძლიერება.

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პროექტია Echelon Alpha. პლატფორმა აანალიზებს მგზავრთა მოთხოვნასა და საავიაციო ჰაბებს შორის კონკურენციას, რათა ცალკეული მარშრუტების ეკონომიკური ეფექტიანობა შეაფასოს. სისტემამ უკვე გამოავლინა დაახლოებით 30 პერსპექტიული მიმართულება, რომლებმაც შესაძლოა ყაზახეთში პირდაპირი ან სატრანზიტო სამგზავრო ნაკადები გაზარდოს.
ჩინეთსა და ევროპას შორის ყაზახეთის ხელსაყრელი მდებარეობა ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ასტანა და ალმათი საერთაშორისო საავიაციო ჰაბებად იქცევიან. მათ სატრანზიტო მგზავრთა ნაკადებისთვის კონკურენცია უწევთ ბაქოსა და სტამბოლის აეროპორტებთან, ასევე სპარსეთის ყურის ქვეყნების აეროპორტებთან.

ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტროს ინფორმაციით, მოდელმა ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში დაახლოებით 200 მილიონი ფრენის მონაცემები დაამუშავა, ასევე დაახლოებით 170 ავიაკომპანიის ანგარიში. სისტემა გეომარკეტინგულ მონაცემებს ღია და კომერციული წყაროებიდან მიღებულ ინფორმაციასთან აერთიანებს. მისი პროგნოზირების სიზუსტე, როგორც აცხადებენ, 90%-მდეა.

სისტემა აფასებს ახალი მარშრუტების კომერციულ სიცოცხლისუნარიანობას და მათ შესაძლო გავლენას ეკონომიკაზე. მისი შემქმნელების შეფასებით, შემოთავაზებულ მარშრუტებს შესაძლოა წელიწადში დაახლოებით 153 მილიონი დოლარის ეკონომიკური ეფექტი ჰქონდეს, თუმცა ეს მაჩვენებელი დამოუკიდებლად დადასტურებული არ არის.

ყაზახეთი აეროპორტებში ბიომეტრიულ Q-Gate ტერმინალებსაც ნერგავს. მთავრობის შეფასებით, ისინი პასპორტის მონაცემებს სახის ბიომეტრიულ მონაცემებთან 15-50 წამში ადარებენ, რაც სტანდარტულ შემოწმებაზე ოთხიდან ხუთჯერ სწრაფია.

დაახლოებით ორი თვის წინ ამოქმედებული e-Joldar ხელოვნურ ინტელექტს გზების მდგომარეობისა და სარემონტო ხარჯების მონიტორინგისთვის იყენებს და ამავდროულად სამშენებლო მასალების ხარისხის შესახებ მონაცემებს აგროვებს. ქვეყნის მასშტაბით უკვე გაციფრულებულია 25 000 მილზე მეტი ეროვნული მნიშვნელობის გზა. წლის ბოლომდე მონიტორინგი, როგორც მოსალოდნელია, ქვეყნის დაახლოებით 115 000 მილის სიგრძის მთელ საგზაო ქსელს მოიცავს.

საერთაშორისო სატვირთო გადამზიდავებზე შესაძლოა უფრო სწრაფი გავლენა ჰქონდეს Smart Cargo-ს. პლატფორმა 58 საინფორმაციო სისტემიდან მიღებულ მონაცემებს ერთიან ციფრულ პორტალში აერთიანებს. ხელისუფლების განცხადებით, ოპერატორებს QR კოდის საშუალებით ტვირთის შესახებ ინფორმაციაზე წვდომა შეუძლიათ. ხელოვნური ინტელექტი ამოწმებს დოკუმენტაციას და განსაზღვრავს საჭირო ნებართვებს, ხოლო პლატფორმა მარშრუტების განსაზღვრასა და ტვირთების გადაადგილების თვალყურის დევნებაშიც ეხმარება. მთავრობის ინფორმაციით, Smart Cargo-მ საზღვრის გადაკვეთის სიჩქარე 30%-ით გაზარდა, ხოლო გადამზიდავების ლოდინის დრო 10-ჯერ შეამცირა. ეს მაჩვენებლები მთავრობის შეფასებებს ეფუძნება.

სარკინიგზო ქსელში ციფრულ ტრანსფორმაციას ინფრასტრუქტურისა და გამტარუნარიანობის მნიშვნელოვანი გაფართოებაც ახლავს, რადგან ყაზახეთი სატრანზიტო შესაძლებლობების გაძლიერებას, მათ შორის შუა დერეფნის განვითარებას, ცდილობს.

KinetiX მოძრავი შემადგენლობის უკონტაქტო დიაგნოსტიკას ახორციელებს. მთავრობის მონაცემებით, სისტემამ ტექნიკური შემოწმების დრო 30%-ით შეამცირა. Trip Optimizer კი მატარებლების მოძრაობას ავტომატურად მართავს ლიანდაგის პროფილისა და მატარებლის წონის შესახებ მონაცემების გამოყენებით და სიჩქარის შეზღუდვებსაც ითვალისწინებს.

ოფიციალური მონაცემებით, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში სატრანსპორტო სექტორის მთლიანი გამოშვება სამჯერ გაიზარდა და 30.6 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო სარკინიგზო ტრანზიტმა 33 მილიონ ტონას მიაღწია. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ხელისუფლება დაახლოებით 1 370 მილის სიგრძის ახალი სარკინიგზო ხაზების მშენებლობას და სატრანზიტო გადაზიდვების მოცულობის 77 მილიონ ტონამდე გაზრდას გეგმავს.

ყაზახეთი უკვე აერთიანებს სარკინიგზო სატვირთო გადაზიდვების სისტემებს ჩინეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს პლატფორმებთან, რათა ტვირთის დამუშავება საზღვრამდე მისვლამდე მოხდეს. ქვეყანა ასევე მნიშვნელოვან ინვესტიციებს ახორციელებს შუა დერეფანში.

banner image news banner
ანი ლიპარტელიანი ავტორი
LIVE
news banner

დღის ტოპ 10 სიახლე











სხვა სიახლეები

მსოფლიო
image ყაზახეთი სატრანსპორტო ქსელებში ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებს ნერგავს

26.08.2026.09:15

ყაზახეთი ხელოვნურ ინტელექტს იყენებს იმის დასადგენად, რომელი მიმართულებებით უნდა იფრინონ ავიაკომპანიებმა და რომელ გზებს სჭირდება შეკეთება, მაშინ როდესაც სხვა ციფრული სისტემები ქვეყნის საზღვრებზე ტვირთების უფრო სწრაფად გადაადგილებას ისახავს მიზნად. ეს პროექტები მთავრობის მიერ განხორციელებული ციფრული სისტემების ფართო პროგრამის ნაწილია, რომლის მიზანია ყაზახეთის, როგორც რეგიონული სატრანსპორტო ჰაბის, როლის გაძლიერება.

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პროექტია Echelon Alpha. პლატფორმა აანალიზებს მგზავრთა მოთხოვნასა და საავიაციო ჰაბებს შორის კონკურენციას, რათა ცალკეული მარშრუტების ეკონომიკური ეფექტიანობა შეაფასოს. სისტემამ უკვე გამოავლინა დაახლოებით 30 პერსპექტიული მიმართულება, რომლებმაც შესაძლოა ყაზახეთში პირდაპირი ან სატრანზიტო სამგზავრო ნაკადები გაზარდოს.
ჩინეთსა და ევროპას შორის ყაზახეთის ხელსაყრელი მდებარეობა ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ასტანა და ალმათი საერთაშორისო საავიაციო ჰაბებად იქცევიან. მათ სატრანზიტო მგზავრთა ნაკადებისთვის კონკურენცია უწევთ ბაქოსა და სტამბოლის აეროპორტებთან, ასევე სპარსეთის ყურის ქვეყნების აეროპორტებთან.

ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტროს ინფორმაციით, მოდელმა ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში დაახლოებით 200 მილიონი ფრენის მონაცემები დაამუშავა, ასევე დაახლოებით 170 ავიაკომპანიის ანგარიში. სისტემა გეომარკეტინგულ მონაცემებს ღია და კომერციული წყაროებიდან მიღებულ ინფორმაციასთან აერთიანებს. მისი პროგნოზირების სიზუსტე, როგორც აცხადებენ, 90%-მდეა.

სისტემა აფასებს ახალი მარშრუტების კომერციულ სიცოცხლისუნარიანობას და მათ შესაძლო გავლენას ეკონომიკაზე. მისი შემქმნელების შეფასებით, შემოთავაზებულ მარშრუტებს შესაძლოა წელიწადში დაახლოებით 153 მილიონი დოლარის ეკონომიკური ეფექტი ჰქონდეს, თუმცა ეს მაჩვენებელი დამოუკიდებლად დადასტურებული არ არის.

ყაზახეთი აეროპორტებში ბიომეტრიულ Q-Gate ტერმინალებსაც ნერგავს. მთავრობის შეფასებით, ისინი პასპორტის მონაცემებს სახის ბიომეტრიულ მონაცემებთან 15-50 წამში ადარებენ, რაც სტანდარტულ შემოწმებაზე ოთხიდან ხუთჯერ სწრაფია.

დაახლოებით ორი თვის წინ ამოქმედებული e-Joldar ხელოვნურ ინტელექტს გზების მდგომარეობისა და სარემონტო ხარჯების მონიტორინგისთვის იყენებს და ამავდროულად სამშენებლო მასალების ხარისხის შესახებ მონაცემებს აგროვებს. ქვეყნის მასშტაბით უკვე გაციფრულებულია 25 000 მილზე მეტი ეროვნული მნიშვნელობის გზა. წლის ბოლომდე მონიტორინგი, როგორც მოსალოდნელია, ქვეყნის დაახლოებით 115 000 მილის სიგრძის მთელ საგზაო ქსელს მოიცავს.

საერთაშორისო სატვირთო გადამზიდავებზე შესაძლოა უფრო სწრაფი გავლენა ჰქონდეს Smart Cargo-ს. პლატფორმა 58 საინფორმაციო სისტემიდან მიღებულ მონაცემებს ერთიან ციფრულ პორტალში აერთიანებს. ხელისუფლების განცხადებით, ოპერატორებს QR კოდის საშუალებით ტვირთის შესახებ ინფორმაციაზე წვდომა შეუძლიათ. ხელოვნური ინტელექტი ამოწმებს დოკუმენტაციას და განსაზღვრავს საჭირო ნებართვებს, ხოლო პლატფორმა მარშრუტების განსაზღვრასა და ტვირთების გადაადგილების თვალყურის დევნებაშიც ეხმარება. მთავრობის ინფორმაციით, Smart Cargo-მ საზღვრის გადაკვეთის სიჩქარე 30%-ით გაზარდა, ხოლო გადამზიდავების ლოდინის დრო 10-ჯერ შეამცირა. ეს მაჩვენებლები მთავრობის შეფასებებს ეფუძნება.

სარკინიგზო ქსელში ციფრულ ტრანსფორმაციას ინფრასტრუქტურისა და გამტარუნარიანობის მნიშვნელოვანი გაფართოებაც ახლავს, რადგან ყაზახეთი სატრანზიტო შესაძლებლობების გაძლიერებას, მათ შორის შუა დერეფნის განვითარებას, ცდილობს.

KinetiX მოძრავი შემადგენლობის უკონტაქტო დიაგნოსტიკას ახორციელებს. მთავრობის მონაცემებით, სისტემამ ტექნიკური შემოწმების დრო 30%-ით შეამცირა. Trip Optimizer კი მატარებლების მოძრაობას ავტომატურად მართავს ლიანდაგის პროფილისა და მატარებლის წონის შესახებ მონაცემების გამოყენებით და სიჩქარის შეზღუდვებსაც ითვალისწინებს.

ოფიციალური მონაცემებით, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში სატრანსპორტო სექტორის მთლიანი გამოშვება სამჯერ გაიზარდა და 30.6 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო სარკინიგზო ტრანზიტმა 33 მილიონ ტონას მიაღწია. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ხელისუფლება დაახლოებით 1 370 მილის სიგრძის ახალი სარკინიგზო ხაზების მშენებლობას და სატრანზიტო გადაზიდვების მოცულობის 77 მილიონ ტონამდე გაზრდას გეგმავს.

ყაზახეთი უკვე აერთიანებს სარკინიგზო სატვირთო გადაზიდვების სისტემებს ჩინეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს პლატფორმებთან, რათა ტვირთის დამუშავება საზღვრამდე მისვლამდე მოხდეს. ქვეყანა ასევე მნიშვნელოვან ინვესტიციებს ახორციელებს შუა დერეფანში.

საქართველოს ეკონომიკური ფორუმი

Powered by Business Insider Georgia

ვრცლად
economic forum

სიახლეების გამოწერა