სხვა სიახლეები
21.08.2026.09:12
ოქროს ფასების ზრდამ და ოქროს მარაგების მოცულობის მატებამ კავკასიისა და ცენტრალური აზიის (CCA) რეგიონში საგარეო ფინანსური პოზიციები გააძლიერა და არასტაბილურ საგარეო გარემოში ეკონომიკურ მდგრადობას შეუწყო ხელი, - ნათქვამია Fitch Ratings-ის ახალ ანგარიშში. 2023 წლიდან რეგიონში საერთაშორისო რეზერვები მკვეთრად გაიზარდა, რისი მნიშვნელოვანი მამოძრავებელი ფაქტორიც ოქროს შესყიდვები და ოქროს ღირებულების ზრდით მიღებული სარგებელი გახდა. თუმცა, რეზერვებსა და ექსპორტში ოქროს წილის მზარდი კონცენტრაცია შესაძლოა მოწყვლადობის ფაქტორად იქცეს, თუ ოქროს ფასები მკვეთრად შემცირდება.
ოქრომ რეგიონში სუვერენული სახელმწიფოების საგარეო ბუფერებში უფრო მნიშვნელოვანი როლი შეიძინა. უზბეკეთს მსოფლიოში საერთაშორისო რეზერვებში ოქროს ყველაზე მაღალი წილი აქვს, ხოლო ყირგიზეთის რეზერვების უმეტესი ნაწილიც ოქროზე მოდის. აზერბაიჯანის სუვერენულ ქონების ფონდს ქვეყნის დიდი საგარეო ბუფერების მთავარ საყრდენს აქტივებში ოქროს მნიშვნელოვანი წილი აქვს. Fitch მიიჩნევს, რომ ეს ზოგადად ხელს უწყობს საგარეო მდგრადობას რეგიონში, სადაც მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი, უცხოურ ვალუტაში დენომინირებული ვალის წილი და ფინანსური სექტორის დოლარიზაცია ისტორიულად მაღალი იყო.
ოქროს უფრო მაღალმა ფასებმა ოქროს ექსპორტიორი ქვეყნების საგადამხდელო ბალანსებსაც შეუწყო ხელი. უზბეკეთის მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 2023-2025 წლებში მნიშვნელოვნად შემცირდა, რასაც ოქროს ექსპორტის ზრდამ შეუწყო ხელი. ყირგიზეთმაც ისარგებლა ოქროს ფასებისა და ექსპორტის დინამიკით, თუმცა ქვეყნის საექსპორტო მაჩვენებლები არასტაბილური იყო. მიმდინარე საგარეო გადახდების დასაფარად რეზერვების საკმარისობა რეგიონში გაუმჯობესდა, ხოლო რეზერვების ადეკვატურობა CCA-ის ყველა სუვერენული სახელმწიფოს საკრედიტო რეიტინგის შეფასების მნიშვნელოვან ფაქტორად რჩება.
Fitch მიიჩნევს, რომ კონცენტრაციის რისკი ზღუდავს ოქროს ფასების ზრდის შედეგად მიღებულ საკრედიტო სარგებელს, ამ მხრივ კი ყირგიზეთი და უზბეკეთი განსაკუთრებით მოწყვლადები არიან ოქროს ფასების მკვეთრი ვარდნის მიმართ. ასეთ შემთხვევაში ოქროს მწარმოებელ ქვეყნებში ნომინალური მშპ, ფისკალური მაჩვენებლები და საგადამხდელო ბალანსის ინდიკატორები გაუარესდება, ხოლო ოქროს დიდი მარაგების მქონე ქვეყნებში რეზერვების ღირებულება შემცირდება. თუმცა, Fitch არ ელოდება, რომ მხოლოდ ოქროს ფასის ვარდნა ამ სუვერენული სახელმწიფოებისთვის რეიტინგის უარყოფითი მიმართულებით ცვლილებას გამოიწვევს.